Tu znajdą się karty znanych operacji wywiadowczych. Każda opisuje cel, przebieg i skutki, wskazuje służby i ludzi oraz miejsca, w których rozegrała się sprawa.
Przy każdej karcie podajemy stan wiedzy: czy przebieg jest potwierdzony w źródłach, czy sporny, czy wciąż w dużej części niejawny. Tam, gdzie źródła się różnią, pokazujemy obie wersje w części „Co jest sporne”.
Operacja · Potwierdzone
Złamanie Enigmy
Na przełomie 1932 i 1933 r. kryptolodzy polskiego Biura Szyfrów odczytali pierwsze depesze szyfrowane wojskową Enigmą. W lipcu 1939 r. przekazali swoją wiedzę wywiadom Francji i Wielkiej Brytanii, co odmieniło brytyjskie podejście do łamania tej maszyny.
Operacja · Niejawne
Operacja „Most”
Na początku lat 90. Polska była punktem tranzytowym dla Żydów emigrujących ze Związku Radzieckiego do Izraela. Według Tomasza P. Kozłowskiego współpraca antyterrorystyczna przy tej operacji była jednym z początków strategicznego partnerstwa Polski ze Stanami Zjednoczonymi.
Operacja · Potwierdzone
NotPetya
Cyberatak z czerwca 2017 r., wymierzony przede wszystkim w ukraińskie sektory finansowy, energetyczny i rządowy, który rozprzestrzenił się na firmy w Europie i w Rosji. Rząd Wielkiej Brytanii i Rada UE przypisały go rosyjskiemu wywiadowi wojskowemu.
Operacja · Potwierdzone
Piątka z Cambridge
Pięciu absolwentów Uniwersytetu w Cambridge zwerbowanych przez wywiad radziecki w latach 30.: Kim Philby, Guy Burgess, Donald Maclean, Anthony Blunt i John Cairncross. W 2025 r. brytyjskie Archiwum Narodowe udostępniło ponad sto akt MI5 w tej sprawie.
Operacja · Niejawne
Operacja „Samum”
Jesienią 1990 r., po irackiej inwazji na Kuwejt, polski wywiad miał wywieźć z Iraku grupę oficerów wywiadu USA. Operacja jest szeroko opisywana w mediach, ale oficjalnych dokumentów ani opracowań naukowych na jej temat nie udało nam się znaleźć.
Stan wiedzy
- ● Potwierdzone
Przebieg znamy z dokumentów, odtajnionych akt i opracowań naukowych, a źródła są ze sobą zgodne.
- ○ Sporne
Źródła się różnią albo część faktów opiera się na relacjach, których nie da się sprawdzić. Pokazujemy, co jest pewne, a co pozostaje interpretacją.
- ◌ Niejawne
Istotna część sprawy wciąż jest objęta tajemnicą. Opisujemy tylko to, co ujawniono oficjalnie albo ustalili badacze na podstawie dostępnych dokumentów, i mówimy, czego nie wiadomo.
● Dział jest rozbudowywany partiami: kolejne karty dochodzą razem ze źródłami.
Podcast TheScience.fm
Na celowniku
Rozmowy o bezpieczeństwie z uznanymi gośćmi.