SPYOPS.PL

SpyOps.pl › Leksykon › Służby › KAPO (Kaitsepolitseiamet)

Służba● Potwierdzone

KAPO (Kaitsepolitseiamet)

Estońska Służba Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Powstała w 1920 r., po okupacji sowieckiej przestała istnieć, a odtworzono ją 1 marca 1991 r.; od 2001 r. jest instytucją bezpieczeństwa, nie urzędem policji.1,2

Pierwsza republika (1920–1940)

W lipcu 1919 r. rząd Republiki Estońskiej powołał komisję, która zaczęła tworzyć nowy organ ochrony porządku. Podstawę prawną dało rozporządzenie podpisane 12 kwietnia 1920 r. przez premiera Jaana Tõnissona i ministra spraw wewnętrznych Aleksandra Hellata; służba faktycznie zaczęła działać 1 maja 1920 r. Pierwszym szefem był kapitan Helmut Veem.1

Od stycznia 1920 r. służba należała do resortu spraw wewnętrznych, od 1924 r. do 1940 r. była samodzielnym wydziałem Komendy Głównej Policji; w 1925 r. przemianowano ją na policję polityczną.1

Po okupacji Estonii przez ZSRR 17 czerwca 1940 r. funkcjonariuszy wywożono do więzień w Moskwie albo zabijano na miejscu. Ok. 90% funkcjonariuszy policji bezpieczeństwa zginęło jeszcze przed końcem II wojny światowej.1

Odtworzenie

Na podstawie dyrektywy nr 42 z 12 lutego 1991 r. policja bezpieczeństwa rozpoczęła działalność 1 marca 1991 r. jako departament Zarządu Policji. Ustawa o instytucjach bezpieczeństwa, która weszła w życie 1 marca 2001 r., zmieniła ją z urzędu policji w instytucję bezpieczeństwa.2

Angielską nazwę Estonian Internal Security Service przyjęto w 2012 r., zgodnie z tą ustawą i ze zmianą charakteru służby. Miejsca związane z wywiadem w regionie, które można dziś zwiedzać, w tym w Tallinnie, pokazuje mapa muzeów wywiadu.3

Zadania

Do zadań KAPO należy rozpoznawanie osób występujących przeciw niepodległości, suwerenności lub integralności terytorialnej Estonii oraz zapobieganie ich działaniom. Służba prowadzi kontrwywiad przeciw rosyjskim i innym obcym służbom, chroni tajemnice państwowe, zapobiega terroryzmowi i ekstremizmowi, a także wykrywa, zapobiega i prowadzi śledztwa w sprawach korupcji wśród wyższych urzędników państwa.3

W Estonii działają wszystkie trzy rosyjskie służby: wywiad wojskowy GU (dawniej GRU), FSB i wywiad zagraniczny SVR. KAPO ocenia, że mogą one rywalizować na szczeblu politycznym, ale na poziomie operacyjnym działają wspólnie; FSB coraz częściej nęka obywateli Estonii i innych państw UE na przejściach granicznych w południowo-wschodniej Estonii.3

Rok 2025 i przegląd 2025–2026

Przegląd roczny KAPO za 2025 r. ukazał się w kwietniu 2026 r. Głównym przeciwnikiem Estonii pozostaje według niego Rosja, a obok wojny z Ukrainą coraz większą rolę odgrywają zagrożenia niemilitarne: szpiegostwo, sabotaż, werbunek współpracowników i ataki w cyberprzestrzeni.4

W 2025 r. KAPO ujęła rekordową liczbę osób działających na rzecz rosyjskich służb – 16 agentów i współpracowników GU i FSB. Wszystkie sprawy wykryto na wczesnym etapie, zanim zatrzymani wyrządzili poważne szkody. Rosyjskie służby, które nie mogą działać bezpośrednio na terytorium Estonii, szukają „prostych agentów” do pojedynczych zadań; w 2025 r. werbowały do sabotażu także nieletnich.5,6

Werbunek odbywa się na przejściach granicznych, przez komunikatory i media społecznościowe. Funkcjonariusze rosyjskiej straży granicznej FSB profilują podróżnych i proponują im współpracę na miejscu, dlatego KAPO ostrzega przed wyjazdami do Rosji. Sankcje i ograniczenia nakładane przez Estonię i UE uważa za skuteczne: zmuszają Rosję do budowania kosztownych schematów omijania zakazów.4,5

Źródła

  1. Kaitsepolitseiamet (KAPO), History
  2. Kaitsepolitseiamet (KAPO), Re-establishment of the Security Police
  3. Kaitsepolitseiamet (KAPO), Annual Review 2023–2024
  4. Kaitsepolitseiamet (KAPO), Annual Review 2025–2026
  5. Polskie Radio, English Section, Estonia says it thwarted record 16 Russian agents and collaborators last year (14.04.2026)
  6. Verkkouutiset, Venäjän agenteilla vaikeaa Virossa: 16 paljastunut viime vuoden alusta lähtien

Sprawdzono: 19 listopada 2026

Podcast TheScience.fm

Na celowniku

Rozmowy o bezpieczeństwie z uznanymi gośćmi.

Posłuchaj →