GRU (GU) – wywiad wojskowy Rosji

Status

Według Crypto Museum GU jest wywiadem wojskowym Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej; w 2010 r. GRU przemianowano na GU i wyłączono z niego jednostki specjalne, ale nazwa GRU pozostała w powszechnym użyciu. Szef podlega ministrowi obrony i szefowi Sztabu Generalnego, a nie – jak FSB i SVR – bezpośrednio prezydentowi.²

Rosyjska ustawa o wywiadzie zagranicznym przypisuje organowi wywiadu Ministerstwa Obrony sferę wojskową, wojskowo-polityczną, wojskowo-techniczną, wojskowo-gospodarczą i ekologiczną (art. 11).⁴

Salisbury (2018)

5 września 2018 r. premier Theresa May poinformowała Izbę Gmin, że prokuratura (CPS) postawiła dwóm obywatelom Rosji, występującym według policji pod przybranymi nazwiskami Aleksandr Pietrow i Rusłan Boszyrow, zarzuty spisku w celu zabójstwa Siergieja Skripala, usiłowania zabójstwa jego, jego córki Julii i sierżanta Nicka Baileya oraz użycia i posiadania środka paralityczno-drgawkowego nowiczok. Rząd ustalił, że obaj są funkcjonariuszami GRU.³

Według premier GRU to „wysoce zdyscyplinowana organizacja” z ustalonym łańcuchem dowodzenia, więc nie była to samowolna operacja; zatwierdzono ją niemal na pewno także poza GRU, na wysokim szczeblu państwa. Ci sami dwaj mężczyźni są głównymi podejrzanymi w sprawie otrucia w Amesbury, w którym zmarła Dawn Sturgess; rząd uznał ją i Charliego Rowleya za ofiary lekkomyślnego porzucenia środka.³

OPCW w Hadze (2018)

13 kwietnia 2018 r. holenderski wywiad wojskowy (MIVD), wspierany przez AIVD i służby brytyjskie, udaremnił operację zespołu GRU wymierzoną w sieć Wi-Fi Organizacji ds. Zakazu Broni Chemicznej (OPCW) w Hadze. Czterech funkcjonariuszy z paszportami dyplomatycznymi wydalono z Holandii.^5,6

Według prezentacji holenderskiego ministerstwa obrony i oświadczenia rządu brytyjskiego z 4 października 2018 r. funkcjonariusze należeli do jednostki 26165; OPCW weryfikowała wówczas brytyjską analizę nowiczoka z Salisbury.^6,7

Decyzją 2020/1127 Rada UE objęła sankcjami czterech oficerów GU/GRU za próbę cyberataku na OPCW, a jednostkę GTsST (poczta polowa 74455) – m.in. za NotPetya.¹

Bundestag (2015) i wybory w USA (2016)

Decyzją 2020/1537 z 22 października 2020 r. Rada UE objęła sankcjami 85. Główne Centrum Służb Specjalnych (GTsSS) GU/GRU, czyli jednostkę wojskową 26165, a także szefa GU/GRU Igora Kostiukowa i oficera GTsSS Dmitrija Badina, za cyberatak na Bundestag w kwietniu i maju 2015 r., który na kilka dni zakłócił działanie systemów i doprowadził do kradzieży danych.⁸

13 lipca 2018 r. wielka ława przysięgłych w Dystrykcie Kolumbii postawiła zarzuty dwunastu funkcjonariuszom GRU z jednostek 26165 i 74455 w związku z włamaniami do sieci komitetów Partii Demokratycznej i sztabu Hillary Clinton oraz upublicznieniem materiałów. Akt oskarżenia nie zarzuca zmiany wyników głosowania; oskarżonym przysługuje domniemanie niewinności.⁹

Już 29 grudnia 2016 r. USA objęły sankcjami GRU i FSB oraz szefa GRU Igora Korobowa i jego zastępców.^10,11

Igrzyska olimpijskie

Rząd brytyjski przypisał jednostce GTsST GRU (74455) atak oprogramowaniem Olympic Destroyer na zimowe igrzyska w Pjongczangu w 2018 r. (z podszywaniem się pod hakerów z innych państw) i rozpoznanie wobec organizatorów igrzysk w Tokio (zob. Sandworm, fałszywa flaga).¹²