W KGB
Według mediów i opracowań · brak potwierdzenia w źródłach oficjalnychUrodził się 10 października 1938 r. w Moskwie – podaje „The Boston Globe”.2
Jego ojciec był zawodowym oficerem KGB. On sam wstąpił do KGB w 1962 r. i najpierw trafił do ambasady ZSRR w Kopenhadze, gdzie obsługiwał nielegałów.1
Agent brytyjskiego wywiadu
Według recenzji w „Studies in Intelligence” wywiad brytyjski zwerbował go w 1973 r., w czasie drugiej placówki w Kopenhadze, dokąd wrócił w 1972 r. Zgodę na wyjazd do Londynu dostał dopiero w czerwcu 1982 r.1
Jego raporty dotyczyły m.in. radzieckiej operacji RYAN, czyli obaw Kremla przed niespodziewanym atakiem jądrowym Zachodu w latach 1982–1983.1
Według mediów i opracowań · brak potwierdzenia w źródłach oficjalnychPo jego śmierci brytyjskie media przypominały, że jego informacje wpływały na pierwsze kontakty premier Margaret Thatcher z Michaiłem Gorbaczowem.3
Wpadka i ucieczka
Pod koniec kwietnia 1985 r. miał zostać oficjalnym rezydentem KGB w Londynie. Recenzja w „Studies in Intelligence” wiąże jego wpadkę z Aldrichem Amesem: 13 czerwca 1985 r. Ames wydał KGB nazwiska 25 osób, wśród nich Gordijewskiego.1
W maju 1985 r. wezwano go do Moskwy; wrócił 19 maja. Rozmowa w centrali zamieniła się w brutalne przesłuchanie, w którym pomagała brandy z domieszką środka odurzającego. Potem wysłano go do sanatorium i trzymano pod ścisłą obserwacją.1
W piątek 19 lipca 1985 r. zaczęła się operacja PIMLICO. Ukryty w bagażniku samochodu, jadąc przez Leningrad, w niedzielę rano 21 lipca przekroczył granicę z Finlandią, a przez Norwegię dotarł do Wielkiej Brytanii.1
Według mediów i opracowań · brak potwierdzenia w źródłach oficjalnychWedług brytyjskich mediów ewakuację osobiście zatwierdziła premier Thatcher, a przeprowadziło ją dwóch oficerów MI6.3
Na Zachodzie
Według mediów i opracowań · brak potwierdzenia w źródłach oficjalnychW 2007 r. królowa Elżbieta II nadała mu Order św. Michała i św. Jerzego (CMG).3,4
Według mediów i opracowań · brak potwierdzenia w źródłach oficjalnych4 marca 2025 r. znaleziono go martwego w domu w Godalming w hrabstwie Surrey. Policja hrabstwa Surrey poinformowała, że śmierci nie traktuje się jako podejrzanej, a sprawę prowadzą funkcjonariusze antyterrorystyczni.3,4
Źródła
- David A. Foy, „Studies in Intelligence” 63 (1), 2019, s. 39–41 (CIA), Recenzja: B. Macintyre, The Spy and the Traitor (2018)
- „The Boston Globe”, Oleg Gordievsky, a key double agent in the Cold War, dies at 86, 25.03.2025
- PA Media (J. Reynolds), „Express & Star”, Top KGB defector Oleg Gordievsky dies aged 86, 22.03.2025
- ITV News (zdjęcia PA), Top KGB defector Oleg Gordievsky dies aged 86, 22.03.2025
Sprawdzono: 7 listopada 2026