SPYOPS.PL

SpyOps.pl › Leksykon › Ludzie › Alan Turing

Ludzie · 1912–1954

Alan Turing

Brytyjski matematyk i kryptoanalityk GC&CS w Bletchley Park. Zaprojektował brytyjską maszynę Bombe i kierował pracą nad Enigmą niemieckiej marynarki wojennej.1,2

Werbunek i Bletchley Park

Urodził się 23 czerwca 1912 r. w Maida Vale w Londynie. Zwerbowano go w 1938 r., a po specjalnych kursach we wrześniu 1939 r. dołączył do GC&CS, poprzedniczki GCHQ, w Bletchley Park.1,2

W styczniu 1940 r. spotkał się w Paryżu z polskimi kryptologami (zob. złamanie Enigmy), od których – jak pisze GCHQ – zyskał wiedzę potrzebną do zaprojektowania Bombe. Była to pierwsza brytyjska maszyna kryptoanalityczna specjalnego przeznaczenia; pomagała w łamaniu Enigmy marynarki niemieckiej.1,2

W czasie wojny był jednym z czołowych kryptoanalityków Bletchley Park i kierował pracą w Hut 8 nad Enigmą niemieckiej marynarki wojennej. Później zajmował się systemami bezpiecznej łączności głosowej.1,2

Po wojnie

W 1946 r. otrzymał Order Imperium Brytyjskiego (OBE), a 15 marca 1951 r. został członkiem Towarzystwa Królewskiego.3

W latach 1948–1954 pracował na Uniwersytecie w Manchesterze przy komputerze Manchester Mark 1. GCHQ podkreśla, że wraz z Maxem Newmanem kierował zespołem, który stworzył pierwszy w Wielkiej Brytanii komputer ogólnego przeznaczenia z programem przechowywanym w pamięci (Ferranti Mk 1).1,4

Wyrok i śmierć

W marcu 1952 r. przyznał się do zarzutów i został skazany za gross indecency (dosł. „rażącą nieprzyzwoitość”), czyli za kontakty homoseksualne, wtedy nielegalne. Zamiast więzienia wybrał zastrzyki hormonalne, które rząd brytyjski w komunikacie z 2013 r. nazwał chemiczną kastracją.2,4,5

Zmarł w czerwcu 1954 r. w Wilmslow; GCHQ pisze, że odebrał sobie życie.2,3

Przeprosiny, ułaskawienie, pamięć

We wrześniu 2009 r. premier Gordon Brown przeprosił w imieniu rządu za sposób, w jaki potraktowano Turinga.4

24 grudnia 2013 r. królowa, na wniosek ministra sprawiedliwości Chrisa Graylinga, udzieliła mu pośmiertnego ułaskawienia w ramach królewskiego prawa łaski.5

23 czerwca 2021 r., w dniu jego urodzin, do obiegu wszedł polimerowy banknot Banku Anglii o nominale 50 funtów z jego wizerunkiem.6

Źródła

  1. GCHQ, Alan Turing (People from our past)
  2. GCHQ, Alan Turing
  3. Royal Society, katalog archiwum, Turing, Alan Mathison (1912–1954), rekord NA1673
  4. University of Manchester, Gordon Brown issues apology for treatment of Alan Turing, 11.09.2009
  5. Ministerstwo Sprawiedliwości Wielkiej Brytanii (GOV.UK), Royal pardon for WW2 code-breaker Dr Alan Turing (komunikat), 24.12.2013
  6. Science Museum Group, £50 banknote featuring Alan Turing (obiekt co8809078)

Sprawdzono: 7 listopada 2026

Podcast TheScience.fm

Na celowniku

Rozmowy o bezpieczeństwie z uznanymi gośćmi.

Posłuchaj →