SPYOPS.PL

SpyOps.pl › Leksykon › Słownik › agentura (sieć agenturalna)

Słownik · Aparat bezpieczeństwa PRL

agentura (sieć agenturalna)

Ogół tajnych współpracowników aparatu bezpieczeństwa; potocznie „sieć” albo „sieć agenturalna”.

Do połowy lat 50. agenturę dzielono na kategorie: informatorów, którzy tylko przekazywali informacje, agentów, werbowanych do rozpracowywania środowisk uznanych za wrogie i otrzymujących zadania, oraz rezydentów – zwykle byłych funkcjonariuszy, którzy kierowali kilkoma informatorami. Agenturę umieszczaną w aresztach i więzieniach nazywano „celną”, a informacje od agentury – danymi agenturalnymi.1

W leksykonie

Według słownika Inwentarza archiwalnego IPN wywiad miał własne kategorie współpracy – agenta, kontakt operacyjny i kontakt informacyjny – odrębne od tajnych współpracowników pionów krajowych SB, a dokumentację prowadził według instrukcji z 1972 i 1980 r. Zagraniczne komórki to rezydentury.2,3

Fragment karty Departament I MSW (wywiad cywilny PRL).

Źródła

  1. Ł. Kamiński, „Pamięć i Sprawiedliwość” t. 2 nr 1 (3), 2003, s. 209–216, „Lingua securitatis” – słowniczek terminów pracy operacyjnej SB
  2. Instytut Pamięci Narodowej, Inwentarz archiwalny IPN – Słownik, litera K
  3. Instytut Pamięci Narodowej, Inwentarz archiwalny IPN – Słownik, litera T

Sprawdzono: 16 listopada 2026