Jak działa podwójny agent

1. Agent przeciwnika

   Punktem wyjścia jest agent obcego wywiadu. MI5 wykryła na przykład walijskiego inżyniera elektryka, który szpiegował dla Niemiec – nadała mu pseudonim SNOW. Bywa też, że ktoś sam zgłasza się do placówki (zgłaszający się sam) albo zostaje celowo wystawiony do werbunku (podstawiony kandydat).

2. Odwrócenie

   Glosariusz CIA opisuje podwójnego agenta jako kogoś, kto najpierw pracuje dla jednej służby, a potem zgłasza się do drugiej albo zostaje przez nią zwerbowany – zwykle po to, by pierwszej podsuwać fałszywe informacje albo ją szpiegować. SNOW był pierwszym ze 120 wojennych agentów niemieckich, których MI5 zamieniła w podwójnych.

3. Oficer prowadzący

   Agentem kieruje oficer prowadzący; CIA nazywa go handler. Juan Pujol García, późniejszy GARBO, w 1941 r. trzy razy bezskutecznie zgłaszał się do Brytyjczyków i dopiero potem został przyjęty przez wywiad niemiecki. W kwietniu 1942 r. dotarł do MI6 i trafił do Londynu, a jego sprawę przejął mówiący po hiszpańsku Tomás Harris.

4. Uwiarygodnienie

   Przeciwnik musi agentowi wierzyć. Służy temu materiał uwiarygadniający: prawdziwe, ale niezbyt szkodliwe informacje przekazywane świadomie przez agenta. GARBO przekonał Niemców, że ma sieć 28 wydajnych podagentów (strona MI5 o agencie pisze o co najmniej 27). Gdy gra wyjdzie na jaw, agent jest spalony.

5. Łączność z centralą

   Agent musi regularnie meldować prowadzącym po drugiej stronie. Według MI5 Pujol i Harris napisali 315 listów, średnio po 2000 słów, a od stycznia 1944 r. do D-Day między GARBO a Madrytem przeszło ponad 500 depesz radiowych – cztery dziennie.

6. Wsparcie kryptologów

   Kryptolodzy z Bletchley Park, którzy czytali niemiecką łączność (Ultra), zapewniali według MI5 niezbędne wsparcie całemu systemowi.

7. Koordynacja

   Od stycznia 1941 r. dezinformację przekazywaną przez podwójnych agentów koordynował Komitet Dwudziestu. Nazwa pochodzi od rzymskiej liczby XX, czyli „podwójnego krzyża” – stąd system Double-Cross.

8. Rozgrywka

   Największą stawką była operacja „Fortitude”. GARBO pomógł przekonać Niemców, że główny desant w czerwcu 1944 r. nastąpi w rejonie Calais, a nie w Normandii. 9 czerwca meldował, że lądowanie w Normandii to tylko dywersja. To podręcznikowe wprowadzanie w błąd.

9. Skutek

   Według MI5 przez lipiec i sierpień 1944 r. Niemcy trzymali w rejonie Pas-de-Calais dwie dywizje pancerne i 19 dywizji piechoty, co dało aliantom czas na umocnienie przyczółka. 29 lipca 1944 r. GARBO dowiedział się, że dostał Krzyż Żelazny, a w grudniu 1944 r. otrzymał brytyjski Order Imperium Brytyjskiego (MBE).

↺ Gra trwa, dopóki przeciwnik wierzy agentowi, a każda jego reakcja podpowiada kolejny ruch.