SPYOPS.PL

SpyOps.pl › Leksykon › Służby › VDD (Valsts drošības dienests)

Służba● Potwierdzone

VDD (Valsts drošības dienests)

Łotewska Służba Bezpieczeństwa Państwa – cywilny kontrwywiad i służba bezpieczeństwa wewnętrznego. Za swojego poprzednika uznaje Departament Bezpieczeństwa Państwa utworzony 11 sierpnia 1919 r.; obecną nazwę nosi od 1 stycznia 2019 r.1,2

Międzywojnie

Departament Bezpieczeństwa Państwa powstał 11 sierpnia 1919 r., w czasie łotewskiej wojny o niepodległość, jako pierwszy cywilny kontrwywiad i służba bezpieczeństwa wewnętrznego Łotwy. Kierował nim Jānis Liģeris-Liggers. Już 1 listopada 1919 r. departament rozwiązano, a jego zadania przejął 5. (polityczny) wydział policji kryminalnej w Rydze.1,2

1 października 1920 r. utworzono Departament Bezpieczeństwa Politycznego, który przejął też część zadań rozwiązanego wywiadu wojskowego. W 1924 r. przemianowano go na Departament Polityczny, a w lipcu 1939 r. połączono z zarządem policji kryminalnej w Departament Policji Bezpieczeństwa.1

Po sowieckiej okupacji w 1940 r. NKWD aresztowało funkcjonariuszy służby. Zginęło ponad 90% z nich; szef służby Jānis Fridrihsons został aresztowany 18 lipca 1940 r.1

Odtworzenie i zmiany kompetencji

Służbę odtworzono 4 listopada 1991 r. jako Departament Informacji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. 15 lutego 1993 r. połączono go ze służbą ochrony dostojników w Departament Ochrony Suwerenności Gospodarczej Państwa, a po uchwaleniu w 1994 r. ustawy o instytucjach bezpieczeństwa państwa – 27 grudnia 1994 r. – przekształcono w Policję Bezpieczeństwa.1

W 2000 r. Policja Bezpieczeństwa oddała wywiad zagraniczny Biuru Ochrony Konstytucji (SAB), a w 2003 r. także część zadań kontrwywiadowczych. Sprawy korupcji przejęło utworzone w 2002 r. Biuro Zapobiegania i Zwalczania Korupcji. W 2005 r. przy Policji Bezpieczeństwa powstało Centrum Antyterrorystyczne, które koordynuje działania różnych instytucji przeciw terroryzmowi.1

1 stycznia 2019 r. Policję Bezpieczeństwa przemianowano na Służbę Bezpieczeństwa Państwa. VDD tłumaczy, że nowa nazwa lepiej oddaje jej rolę w bezpieczeństwie narodowym, odpowiada praktyce międzynarodowej, nie myli się z policją i nawiązuje do departamentu z 1919 r.1

Miejsce w systemie

Podstawą działania łotewskich instytucji bezpieczeństwa są Konstytucja, ustawa o bezpieczeństwie narodowym, ustawa o instytucjach bezpieczeństwa państwa i ustawa o czynnościach operacyjnych. Obok VDD działają dwie inne służby: Biuro Ochrony Konstytucji (SAB) i wojskowa Służba Wywiadu i Bezpieczeństwa (MIDD); VDD w raportach rocznych podkreśla ścisłą współpracę z obiema.3,4

Łotewski system jest więc podobny do estońskiego, gdzie kontrwywiad prowadzi KAPO, a wywiad zagraniczny osobna służba – Välisluureamet.3,5

Raport za 2025 r. i sprawy z 2026 r.

Raport roczny za 2025 r. VDD opublikowała 9 lutego 2026 r. Obejmuje kontrwywiad, ochronę tajemnicy państwowej i porządku konstytucyjnego, bezpieczeństwo przestrzeni informacyjnej i gospodarki, zwalczanie terroryzmu, postępowania przygotowawcze i ochronę najważniejszych osób w państwie.6,7

Rosja pozostaje dla Łotwy zagrożeniem egzystencjalnym. Do sabotażu wykorzystuje przestępców, a Chiny werbują naukowców z myślą o długofalowych wpływach. VDD przewiduje, że w 2026 r. agresywność Rosji wobec Łotwy pozostanie wysoka i może rosnąć, a rosyjskie służby będą rozwijać wrogie działania. Poziom zagrożenia terrorystycznego VDD określa jako niski.7,8,9,10

28 czerwca 2026 r. VDD razem z wojskową MIDD zatrzymała parę podejrzaną o zbieranie dla Rosji informacji o łotewskim sektorze obronnym. 9 września 2026 r., po ultimatum prokremlowskiej grupy, wszczęła sprawę karną o groźby zamachów terrorystycznych na łotewskie firmy dostarczające uzbrojenie.7

Źródła

  1. Valsts drošības dienests (VDD), History
  2. Valsts drošības dienests (VDD), VDD Celebrates Its 100th Anniversary (komunikat)
  3. Saeima (likumi.lv, oficjalne tłumaczenie angielskie), Law on State Security Institutions (ustawa o instytucjach bezpieczeństwa państwa)
  4. Valsts drošības dienests (VDD), Annual Report 2022 (kwiecień 2023)
  5. Välisluureamet (Estońska Służba Wywiadu Zagranicznego), Strona główna: historia, nadzór, zadania, raport jawny 2026
  6. Valsts drošības dienests (VDD), VDD publishes its Annual Report on the identified threats and implemented countermeasures
  7. Valsts drošības dienests (VDD), Strona główna: poziom zagrożenia terrorystycznego, komunikaty 2026
  8. Valsts drošības dienests (VDD), Annual Report on the activities of VDD in 2025 (February 2026)
  9. Odessa Journal (za LSM), Latvian intelligence: Russia turns to criminals, China to scholars
  10. LSM.lv, Drošības dienests: Krievijas agresivitāte pret Latviju šogad varētu pieaugt (02.02.2026)

Sprawdzono: 19 listopada 2026

Podcast TheScience.fm

Na celowniku

Rozmowy o bezpieczeństwie z uznanymi gośćmi.

Posłuchaj →