Po PIDE: budowa systemu
Ustawa ramowa nr 30/84 z 5 września 1984 r. określiła podstawy systemu informacyjnego republiki i przewidziała trzy służby: wywiadu strategicznego, wojskowego i bezpieczeństwa. Z nich powstała wtedy tylko SIS – jej ustawę ustrojową ogłoszono 4 lipca 1985 r., a działalność operacyjną zaczęła w lutym 1986 r.1
W 1995 r. zlikwidowano nigdy nieutworzoną służbę wojskową, a wywiad strategiczny i wojskowy powierzono SIEDM, która ruszyła w 1997 r. Ustawa z 2004 r. przebudowała system: obie służby – SIED i SIS – podporządkowano premierowi i utworzono stanowisko sekretarza generalnego.1
Zadania i nadzór
SIED dostarcza wywiadu strategicznego na potrzeby obrony i polityki zagranicznej, głównie organom politycznym. Obie służby wspólnie wytwarzają informacje potrzebne do ochrony niepodległości i bezpieczeństwa wewnętrznego.1
Ustawa nr 9/2007 określa SIED i SIS jako służby publiczne wchodzące w skład SIRP i podległe bezpośrednio premierowi, działające wyłącznie w służbie państwa. Nadzór parlamentarny sprawuje Rada Nadzorcza SIRP, a centra danych kontroluje komisja przy Prokuraturze Generalnej.1,2
Finanse i tajemnica państwowa (2026)
Dekretem z mocą ustawy nr 172/2026 z 31 sierpnia 2026 r. rząd dostosował system rachunkowości administracji publicznej do specyfiki SIRP i tajemnicy państwowej. Sprawozdanie finansowe systemu ma co roku trafiać w wersji papierowej do Rady Nadzorczej SIRP, którą rząd uznał za organ zdolny zapewnić kontrolę przy zachowaniu tajemnicy.3
Źródła
- Sekretarz Generalny SIRP (wykład w Instytucie Obrony Narodowej, 28 marca 2012), Informações estratégicas e segurança (po portugalsku)
- Diário da República, Lei n.º 9/2007, de 19 de fevereiro – ustrój sekretarza generalnego SIRP, SIED i SIS (po portugalsku)
- Diário da República, Decreto-Lei n.º 172/2026, de 31 de agosto
Sprawdzono: 19 listopada 2026