Status i ustawa
Ustawa uchwalona przez Storting 11 czerwca 2020 r. określa Etterretningstjenesten jako narodową służbę wywiadu zagranicznego Norwegii; służba jest częścią Sił Zbrojnych i podlega dowództwu szefa obrony.1
Rząd przedstawiał nową ustawę jako wzmocnienie zdolności Norwegii do wykrywania i przeciwdziałania atakom cyfrowym, szpiegostwu, sabotażowi, terroryzmowi i innym zagrożeniom dla bezpieczeństwa narodowego.2
Zadania
Służba zbiera, przetwarza i analizuje informacje o interesach Norwegii w odniesieniu do obcych państw, organizacji i osób. Odpowiada za pozyskiwanie informacji o sprawach poza granicami kraju, śledzi zagrożenia takie jak terroryzm i broń masowego rażenia oraz wspiera norweskie siły w operacjach międzynarodowych.3
Prowadzi też działalność kosmiczną Sił Zbrojnych i co roku publikuje jawną ocenę zagrożeń „Fokus”. Przepisy wymagają, by służba pozostawała pod norweską kontrolą.3
Nadzór i podział ról
Działalność służby kontroluje stała komisja EOS powoływana przez Storting, działająca na podstawie ustawy z 3 lutego 1995 r. o nadzorze nad służbami wywiadu, inwigilacji i bezpieczeństwa.4
Sprawy krajowe należą do policyjnej PST.4
Fokus 2026
Raport „Fokus 2026” zamknięto 23 stycznia 2026 r. i przedstawiono 6 lutego. Za największe zagrożenia dla interesów bezpieczeństwa Norwegii uznaje Rosję i Chiny; rozdziały dotyczą m.in. powrotu stref wpływów, obu mocarstw w Arktyce, „trwałej konfrontacji” Moskwy z Zachodem, wspólnego rosyjsko-chińskiego frontu, globalnego wyścigu technologicznego i zbrojeniowego, Bliskiego Wschodu i zagrożenia terrorystycznego w Europie.5,6
Wywiad ocenia, że przegrana w wojnie z Ukrainą nie wchodzi dla Kremla w grę. Mocarstwa coraz otwarciej stawiają na własny interes, co widać także w Arktyce: Moskwa i Pekin bardzo uważnie śledzą wypowiedzi Waszyngtonu o ambicjach wobec Grenlandii, a spory transatlantyckie o bezpieczeństwo Arktyki mogą służyć interesom obu państw.7,8
Źródła
- Storting (Norwegia), Vedtak til lov om Etterretningstjenesten (etterretningstjenesteloven), 11 czerwca 2020 (po norwesku)
- Rząd Norwegii (regjeringen.no), Ny etterretningstjenestelov er vedtatt i Stortinget (po norwesku)
- Forsvaret (Siły Zbrojne Norwegii), The Norwegian Intelligence Service (aktualizacja 5 lutego 2025)
- Komisja EOS Stortingu, Annual Report 2019 (Document 7:1 (2019–2020))
- Etterretningstjenesten, Fokus 2026
- High North News, Norwegian Intelligence’s Threat Assessment: “The Same Dynamic is Evident in the Arctic”
- Altinget, Etterretningstjenesten med subtil advarsel om USAs handlinger
- Dagbladet, Dystre utsikter (6.02.2026)
Sprawdzono: 19 listopada 2026