Służba nadzoru (overvåkingstjenesten)
Instrukcję dla policyjnej służby nadzoru (politiets overvåkingstjeneste) Ministerstwo Sprawiedliwości wydało 6 lipca 1937 r. ze względu na zaostrzoną kontrolę szpiegostwa; obowiązywała do 1952 r. Od 1947 r. służba prowadziła postępowania sprawdzające dla sił zbrojnych, a kolejną instrukcję wydano 30 grudnia 1959 r. Tak podaje rozdział raportu komisji, która na zlecenie Stortingu zbadała działalność służby od końca wojny do 1994 r.3
Komisja Lunda przedstawiła raport Stortingowi w 1996 r., a komisja Danielsena w 1998 r. sformułowała zalecenia, które doprowadziły do reorganizacji i nowej nazwy: od 2002 r. służba nazywa się Politiets sikkerhetstjeneste. Została wtedy bezpośrednio podporządkowana Ministerstwu Sprawiedliwości; jest organem szczególnym policji, podobnie jak Kripos i Økokrim.2
Zadania i organizacja
PST jest jednocześnie służbą wywiadowczą, bezpieczeństwa i policyjną. Ma zapobiegać zagrożeniom dla bezpieczeństwa królestwa i prowadzić w ich sprawie śledztwa. Zadania, organizację i stosowanie środków przymusu w działalności prewencyjnej reguluje rozdział III a ustawy o policji (§ 17 a–17 f).1
Pod względem merytorycznym i administracyjnym PST podlega bezpośrednio Ministerstwu Sprawiedliwości i Bezpieczeństwa Publicznego. Centrala (Den sentrale enhet, DSE) mieści się w Oslo, a jednostki we wszystkich okręgach policji zbierają informacje, oceniają je i podejmują działania; merytorycznie podlegają szefowi PST.1
Jawna ocena zagrożeń
PST publikuje jawną Krajową ocenę zagrożeń (Nasjonal trusselvurdering) na kolejny rok: opisuje oczekiwane zagrożenie ze strony podmiotów państwowych i ekstremistów oraz zagrożenie dla osób pełniących funkcje publiczne. W ocenie na 2026 r. napisała, że największe zagrożenie wywiadowcze ze strony Chin dotyczy cyberprzestrzeni, a zagrożenie werbunkiem ludzkich źródeł jest największe ze strony służb rosyjskich i chińskich.4
Nadzór
Każdy, kto uważa, że PST wyrządziła mu krzywdę, może złożyć skargę do EOS-utvalget, komisji Stortingu ds. kontroli służb wywiadu, nadzoru i bezpieczeństwa. PST regularnie kontrolują też Storting, Riksrevisjonen i Krajowy Urząd Prokuratorski (Det nasjonale statsadvokatembetet), a kontrolę sprawują także sądy.1
Po zamachach z 22 lipca 2011 r. i raporcie komisji 22 lipca minister sprawiedliwości Grete Faremo powołała w kwietniu 2012 r. zespół zewnętrzny, który ocenił m.in. priorytety, wykorzystanie zasobów, kompetencje i organizację PST. Zespół zauważył, że kontrola EOS-utvalget dotyczy głównie legalności działań.2
Zmiany oceny w 2026 r.
Krajową ocenę zagrożeń na 2026 r. PST przedstawiła 6 lutego 2026 r., razem z oceną „Fokus” wywiadu wojskowego i raportem „Risiko” urzędu bezpieczeństwa NSM. PST opisuje zagrożenia w trzech grupach: podmioty państwowe, przemoc motywowana politycznie ze strony ekstremistów i zagrożenia dla osób pełniących funkcje publiczne; Norwegia znajduje się według niej w najpoważniejszej sytuacji bezpieczeństwa od II wojny światowej.4,5,6
9 kwietnia 2026 r., w związku z konfliktem USA i Izraela z Iranem, PST zaktualizowała ocenę: uznała za prawdopodobne, że irańskie służby będą prowadzić w Norwegii działania wrogie, wymierzone zwłaszcza w cele amerykańskie, izraelskie i żydowskie. W ocenie rocznej taki scenariusz był tylko możliwy.7
Źródła
- Politiets sikkerhetstjeneste (PST), Om PST
- Justis- og beredskapsdepartementet, Rapport. Ekstern gjennomgang av Politiets sikkerhetstjeneste (2012)
- Stortinget, Dokument nr. 15 (1995–96), raport komisji Lunda, kap. 8: Granskingen av politiets overvåkingstjeneste
- Politiets sikkerhetstjeneste (PST), Nasjonal trusselvurdering 2026
- Regjeringen.no, La frem årets åpne trussel- og risikovurderinger (6.02.2026)
- Dagbladet, Dystre utsikter (6.02.2026)
- Politiets sikkerhetstjeneste (PST), Trusselvurdering: Konsekvenser for trusselbildet i Norge som følge av konflikten mellom USA, Israel og Iran (9.04.2026)
Sprawdzono: 19 listopada 2026