Status i zadania
Ustawa o Państwowej Agencji „Wywiad” weszła do systemu prawnego w 2015 r. (DV nr 79/2015) i była potem wielokrotnie nowelizowana. Agencja zdobywa, przetwarza, analizuje i przekazuje informacje wywiadowcze o obcych państwach, organizacjach i osobach. Ma działać w sposób politycznie neutralny, obiektywny i bezstronny i nie wykonuje zadań o charakterze politycznym w kraju.1,2
Przewodniczący agencji co roku do 31 marca przedstawia Radzie Ministrów sprawozdanie z działalności. Szczegóły organizacji, m.in. przykrycie funkcjonariuszy w innych instytucjach, określa regulamin wykonawczy, którego projekt poddano konsultacjom w 2016 r. Kontrwywiad cywilny prowadzi DANS, a wywiad wojskowy – służba „Wywiad Wojskowy”.1,3
Spór o wybór przewodniczącego (2025)
Do 2025 r. przewodniczącego mianował prezydent dekretem na wniosek Rady Ministrów, na pięcioletnią kadencję. Nowelizacja uchwalona 10 października 2025 r. przekazała wybór Zgromadzeniu Narodowemu, na wniosek rządu; podobnie zmieniono zasady wyboru szefów DANS i agencji operacji technicznych. Prezydent zawetował zmiany, ale parlament 30 października 2025 r. ponownie je przyjął; ogłoszono je w DV nr 94 z 4 listopada 2025 r.1,4
Posłowie partii „Odrodzenie” zaskarżyli przepisy do Trybunału Konstytucyjnego, zarzucając naruszenie trójpodziału władzy i kompetencji prezydenta; Trybunał przyjął sprawy do rozpoznania 16 grudnia 2025 r. Za uznaniem przepisów za niekonstytucyjne opowiedzieli się w stanowiskach także urzędująca prezydent oraz kierownictwo samej agencji.1,4,5
Źródła
- Trybunał Konstytucyjny Bułgarii, Искане от народни представители от 51-вото Народно събрание (к.д. 2025)
- Zgromadzenie Narodowe Bułgarii, Доклад относно законопроект за Държавна агенция „Разузнаване” (2015)
- Portal konsultacji strategy.bg, Проект на правилник за прилагане на Закона за Държавна агенция „Разузнаване” (2016)
- BTA, Constitutional Court Takes Up Challenge to Security Chiefs Appointment Changes (16.12.2025)
- Trybunał Konstytucyjny Bułgarii, Становище на Държавна агенция „Разузнаване” по к.д. № 17/2025
Sprawdzono: 19 listopada 2026