Pomysł: zwłoki jako nośnik fałszywki
W 1943 r. alianci przygotowywali lądowanie na Sycylii. Operacja „Mincemeat” miała zmylić Niemców co do prawdziwego celu: dokumenty przy zwłokach sugerowały, że główne uderzenie spadnie na Grecję i Sardynię, a Sycylia będzie tylko pozorem.1,3
Plan opracowali Ewen Montagu z wywiadu marynarki i Charles Cholmondeley z RAF (w zapisie IWM: Cholmondely). Według Imperial War Museums w piśmie z 16 kwietnia 1943 r. potwierdzono, że premier Winston Churchill zatwierdził plan.1
Major William Martin, którego nie było
Ciało należało do Glyndwra Michaela, bezdomnego, który zmarł w Londynie 24 stycznia 1943 r. po zażyciu trutki na szczury. Ubrano je w mundur majora Royal Marines i nadano mu tożsamość „majora Williama Martina”.1,2
Przy zwłokach umieszczono teczkę z tajnymi pismami, m.in. list gen. Archibalda Nye’a do gen. Harolda Alexandra. W aktach zachował się też list od rzekomej narzeczonej „majora” (WO 106/5921).2,4
30 kwietnia 1943: Huelva
Wczesnym rankiem 30 kwietnia 1943 r. brytyjski okręt podwodny HMS Seraph wypuścił ciało w morze nieco ponad milę od południowego wybrzeża Hiszpanii. Około 9.30 tego samego dnia znalazł je miejscowy rybak, który zawiadomił władze.1,2,5
Teczkę przejęła hiszpańska marynarka. Dokumenty potajemnie otwarto i sfotografowano, a kopie trafiły do oficerów wywiadu niemieckiego w Hiszpanii.1,2
Glyndwr Michael spoczywa na cmentarzu rzymskokatolickim w Huelvie; grób jest opisany także nazwiskiem „majora Williama Martina”.2
Skąd Brytyjczycy wiedzieli, że Niemcy uwierzyli
W aktach brytyjskiego ośrodka kryptologicznego zachowało się pismo Montagu z NID 12 do Franka Bircha z GC&CS, datowane 30 kwietnia 1943 r. Dotyczy obiegu meldunków wywiadowczych, z których wynikało, że Niemcy poznali podrzucone plany alianckiego ataku na Morzu Śródziemnym (akta HW 20/546).6
Montagu sporządził też raport z całej operacji; przechowuje go The National Archives w Kew pod sygnaturą CAB 154/112.7
Skutek
Według Imperial War Museums Niemcy podwoili liczbę żołnierzy wysłanych na Sardynię i przerzucili wiele dodatkowych dywizji do Grecji i na Bałkany.1
Lądowanie na Sycylii (operacja „Husky”) zaczęło się 9 lipca 1943 r. i zaskoczyło niemieckich obrońców; wyspę zajęto w nieco ponad miesiąc. IWM nazywa brak niemieckich posiłków jednym z rozstrzygających czynników sukcesu.1,2
Historyk Denis Smyth opisał operację w monografii wydanej przez Oxford University Press, w której badał, jak fałszywe informacje oceniali niemiecki wywiad, naczelne dowództwo i Hitler.8,9
Źródła
- Imperial War Museums, The War on Paper: Operation Mincemeat
- Commonwealth War Graves Commission, The Man Who Never Was: the true story of Operation Mincemeat (8.04.2022)
- The National Archives (UK), The Man Who Never Was (videocast z cyklu War on Film)
- The National Archives (UK), Image Library, Operation Mincemeat (The Man Who Never Was), girlfriend’s letter
- Imperial War Museums, Odznaka okrętu HMS Seraph (kolekcja, nr 30004050)
- The National Archives (UK), Image Library, Operation Mincemeat (The Man Who Never Was), HW 20/546 (1), 30.04.1943
- The National Archives (UK), katalog, CAB 154/112: MINCEMEAT: report by Col Montagu [1943]
- Denis Smyth, Deathly Deception: The Real Story of Operation Mincemeat (Oxford University Press, 2010; Oxford Academic)
- „Publishers Weekly”, Recenzja: D. Smyth, Deathly Deception (12.04.2010)
- HistoryNet (R. M. Citino, 16.08.2010), Mincemeat: An Author Has His Say (odpowiedź Denisa Smytha na recenzję)
Sprawdzono: 6 listopada 2026