Afera „Farewell” (Władimir Wietrow)

Kim był „Farewell”

Według Gusa W. Weissa, który w rządzie USA zajmował się przeglądem eksportu komputerów i transferem technologii, w 1981 r. francuski wywiad pozyskał płk. Władimira I. Wietrowa, kryptonim „Farewell”. Weiss opisuje go jako 53-letniego inżyniera, który oceniał informacje zdobywane przez Zarząd T KGB, i pisze, że zgłosił się z pobudek ideowych.²

Wietrow sfotografował i przekazał ok. 4 tys. dokumentów KGB. Francuski Narodowy Instytut Audiowizualny (INA) opisuje „Farewell” jako kryptonim Władimira Ippolitowicza Wietrowa, który dostarczał dokumenty DST.^1,3

Zarząd T i „linia X”

Zarząd T powstał według Weissa w 1970 r. w Pierwszym Zarządzie Głównym KGB (wywiad zagraniczny), by badać zachodnie programy badawcze i gospodarki. Jego ramieniem operacyjnym w placówkach za granicą była „linia X”, a zamówienia na informacje dostawały od Komisji Wojskowo-Przemysłowej i Państwowego Komitetu Nauki i Techniki.²

Dokumenty Wietrowa wymieniały ponad 200 oficerów „linii X” w 10 rezydenturach KGB na Zachodzie oraz ponad 100 tropów prowadzących do osób przez nich zwerbowanych.²

Skalę zjawiska rząd USA opisał publicznie we wrześniu 1985 r. w opracowaniu Departamentu Obrony: Zarząd T miał mieć ok. 1000 oficerów, w tym prawie 300 za granicą, a w latach 1976–1980 zrealizowano ponad 3500 konkretnych zamówień na sprzęt i dokumenty. Opracowanie nie wskazuje, skąd pochodziły te dane.⁴

Z Paryża do Waszyngtonu

W lipcu 1981 r., przy okazji szczytu gospodarczego w Ottawie, prezydent François Mitterrand w prywatnej rozmowie powiadomił Ronalda Reagana o źródle i zaproponował przekazanie materiału. Przez wiceprezydenta George’a Busha trafił on do CIA.²

Podrzucanie wadliwych technologii

W styczniu 1982 r. Weiss zaproponował dyrektorowi CIA Williamowi Caseyowi, by wykorzystać listy zamówień „linii X” i podsuwać jej przerobione produkty: miały wyglądać na prawdziwe, a zawodzić dopiero w ZSRR (zob. wprowadzanie w błąd).²

Weiss wymienia układy scalone, które trafiły do radzieckiego sprzętu wojskowego, wadliwe turbiny zamontowane na gazociągu, wadliwe plany, które zakłóciły pracę zakładów chemicznych i fabryki ciągników, oraz mylące informacje o samolotach stealth i obronie kosmicznej. Pisze, że program nigdy nie został wykryty.²

Według mediów i opracowań · brak potwierdzenia w źródłach oficjalnychCzęsto powtarzana opowieść o wielkim wybuchu syberyjskiego gazociągu w 1982 r. pochodzi z książki Thomasa Reeda „At the Abyss”. Artykuł Weissa o wybuchu nie wspomina. Peter C. Oleson w piśmie stowarzyszenia byłych oficerów wywiadu USA (AFIO) zwraca uwagę, że rząd USA nie ujawnił danych potwierdzających tę wersję, a podawane daty wybuchu się różnią.^2,5

Rozbicie siatki

Narady zorganizowane przez Caseya z udziałem służb NATO i rządów europejskich doprowadziły według Weissa do wydalenia lub zdemaskowania ok. 200 radzieckich oficerów wywiadu i ich źródeł. Weiss pisze, że oznaczało to upadek operacji „linii X” w Europie.²

Według mediów i opracowań · brak potwierdzenia w źródłach oficjalnychFrancja wydaliła 47 radzieckich „dyplomatów” – podają to zgodnie Oleson i francuskie stowarzyszenie byłych funkcjonariuszy służb (AASSDN). Dokumentu rządowego z tą liczbą nie udało się nam otworzyć.^5,6

Los Wietrowa i skutki we Francji

W styczniu 1982 r. Wietrow w moskiewskim parku zabił nożem oficera KGB i zranił kobietę. Po aresztowaniu wyszło na jaw jego szpiegostwo. Weiss pisze, że Wietrowa stracono w 1983 r.; rekord wzorcowy Biblioteki Narodowej Francji podaje jako rok śmierci 1985.^2,7

Według mediów i opracowań · brak potwierdzenia w źródłach oficjalnychWedług AASSDN Wietrow przestał przychodzić na spotkania po lutym 1982 r., a DST dowiedziała się o jego aresztowaniu jesienią 1982 r. od Amerykanów.⁶

W 1985 r. informacje o sprawie wyszły na jaw we Francji, a Mitterrand odwołał szefa DST Yves’a Bonneta.²