Pochodzenie
Według mediów i opracowań · brak potwierdzenia w źródłach oficjalnychUrodził się 11 lipca 1903 r. w Anglii, dokąd wyemigrowali jego rodzice – pisze „Rossijskaja Gazieta”.4
CIA przypomina, że był Anglikiem, który jako dziecko przeniósł się do Rosji, a jego prawdziwą tożsamość – William Fisher – poznano dopiero po jego śmierci.1
Nielegał w Nowym Jorku
W 1948 r. wjechał do USA jako Andrew Kayotis.1
W 1953 r. na Brooklynie gazeciarzowi upadła pięciocentówka, która pękła na pół i odsłoniła ukrytą zawartość. Cztery lata później na stronę USA przeszedł radziecki szpieg Reino Häyhänen (naprawdę Eugene Maki) i FBI ustaliło, że prowadzącym siatkę „Markiem” był pułkownik Rudolf Abel, działający pod kilkoma fałszywymi tożsamościami.2
Aresztowanie i proces
Zatrzymano go 21 czerwca 1957 r.; FBI podał nazwisko Rudolf Abel.1,2
Bronił go nowojorski adwokat James B. Donovan, wcześniej prawnik OSS. Sprzeciwiał się karze śmierci dla klienta, licząc, że USA mogą kiedyś zechcieć wymienić Abla na Amerykanina. Za szpiegostwo skazano Abla na wieloletnie więzienie.2,3
Sprawa zaczęła się od administracyjnego zatrzymania przez urząd imigracyjny, a przedmioty, które posłużyły za dowody w procesie o spisek szpiegowski, zabrano bez nakazu przeszukania. Sąd Najwyższy USA rozpatrywał tę kwestię w sprawie Abel v. United States i wydał wyrok 28 marca 1960 r.5,6
Most Glienicke
Wymianę zainicjował ojciec Francisa Gary’ego Powersa, pilota zestrzelonego nad ZSRR samolotu U-2: ok. miesiąc po schwytaniu syna napisał do Abla w więzieniu federalnym. Wymianę wynegocjował Donovan razem z prawnikiem CIA Milanem Miskovskym.3
10 lutego 1962 r. na moście Glienicke w Berlinie Abla wymieniono na Powersa; tego dnia na wolność wyszedł też Amerykanin Frederick Pryor.3,7
Abel zmarł w 1971 r.1
Źródła
- CIA (kopia archiwalna, UNT Web Archive, 5.05.2009), Strangers on a Bridge
- FBI, A Byte Out of History: The Case of the Hollow Nickel (2004)
- CIA, May Day over Moscow: The Francis Gary Powers Story
- Nikołaj Dołgopołow, „Rossijskaja Gazieta”, Рудольф Абель, он же Генрих Фишер, был выдающимся разведчиком, абсолютно незаметным для окружающих, 9.07.2010
- Sąd Najwyższy USA (tekst w bazie Leagle), Abel v. United States, 362 U.S. 217, wyrok z 28.03.1960
- Library of Congress, Abel v. United States, 362 U.S. 217 (1960) – rekord w zbiorze U.S. Reports
- Departament Stanu USA, Office of the Historian, FRUS 1961–1963, t. V, dok. 153: Editorial Note (wymiana z 10.02.1962)
Sprawdzono: 7 listopada 2026