Oficer GRU
Według mediów i opracowań · brak potwierdzenia w źródłach oficjalnychWedług Britanniki urodził się 23 kwietnia 1919 r. we Władykaukazie. Do 1960 r. został pułkownikiem GRU, a w latach 1960–1962 był zastępcą szefa wydziału zagranicznego Państwowego Komitetu ds. Koordynacji Badań Naukowych.4
Źródło Zachodu
Według mediów i opracowań · brak potwierdzenia w źródłach oficjalnychWedług Britanniki w kwietniu 1961 r., za pośrednictwem brytyjskiego biznesmena Greville’a Wynne’a, zaoferował swoje usługi wywiadowi brytyjskiemu. Od kwietnia 1961 do sierpnia 1962 r. przekazał ponad 5 tys. zdjęć tajnych dokumentów wojskowych, politycznych i gospodarczych.4
Historycy CIA, publikując w 1992 r. dokumenty z kryzysu kubańskiego, wyjaśnili, że materiały płk. Pieńkowskiego obsługiwano w dwóch specjalnych kanałach: IRONBARK dla dokumentów i CHICKADEE dla pozostałych informacji. Na materiałach IRONBARK opierało się wiele ocen zagrożenia radzieckimi rakietami.2
Wydawnictwo źródłowe Departamentu Stanu (FRUS) wyjaśnia, że jedna z takich ocen nosiła kryptonim Iron Bark właśnie dlatego, że korzystała z materiałów od tego ważnego radzieckiego źródła CIA.3
Według mediów i opracowań · brak potwierdzenia w źródłach oficjalnychMiędzynarodowe Muzeum Szpiegostwa w Waszyngtonie pisze, że Pieńkowski kopiował dokumenty aparatem Minox, a w czasie kryzysu kubańskiego jego informacje pozwalały CIA ocenić, czy radzieckie rakiety są gotowe do użycia. Muzeum pokazuje ołowiane pudełko na jego filmy; ołów nie pozwalał ich prześwietlić.5
Aresztowanie i śmierć
KGB aresztowało go 22 października 1962 r., w czasie kryzysu kubańskiego. W 1963 r. został osądzony i stracony – podają materiały francuskiego MSZ z archiwum dyplomatycznego w Nantes.1
Według mediów i opracowań · brak potwierdzenia w źródłach oficjalnychWedług Britanniki w maju 1963 r. stanął przed sądem za zdradę i został skazany na śmierć; oficjalny komunikat radziecki podał, że stracono go 16 maja 1963 r.4
Źródła
- Ministère de l’Europe et des Affaires étrangères, Centre des Archives diplomatiques de Nantes, Penkovsky, une source soviétique pour les Occidentaux (materiał edukacyjny z dokumentami z lat 1962–1963)
- CIA History Staff (red. Mary S. McAuliffe), CIA Documents on the Cuban Missile Crisis 1962, październik 1992 – wstęp i wykaz skrótów
- Departament Stanu USA, Office of the Historian, FRUS 1961–1963, t. XI, dok. 30: Editorial Note
- Encyclopaedia Britannica, Oleg Vladimirovich Penkovsky
- International Spy Museum (Waszyngton), Oleg Penkovsky’s Lead Film Canister
Sprawdzono: 7 listopada 2026