SPYOPS.PL

SpyOps.pl › Leksykon › Ludzie › Oleg Pieńkowski

Ludzie · 1919–1963

Oleg Pieńkowski

Pułkownik radzieckiego wywiadu wojskowego i ważne źródło CIA. Jego materiały wykorzystywano w amerykańskich ocenach zagrożenia radzieckimi rakietami z czasów kryzysu kubańskiego. Aresztowany 22 października 1962 r., w 1963 r. stracony.1,2,3

Oficer GRU

Według mediów i opracowań · brak potwierdzenia w źródłach oficjalnychWedług Britanniki urodził się 23 kwietnia 1919 r. we Władykaukazie. Do 1960 r. został pułkownikiem GRU, a w latach 1960–1962 był zastępcą szefa wydziału zagranicznego Państwowego Komitetu ds. Koordynacji Badań Naukowych.4

Źródło Zachodu

Według mediów i opracowań · brak potwierdzenia w źródłach oficjalnychWedług Britanniki w kwietniu 1961 r., za pośrednictwem brytyjskiego biznesmena Greville’a Wynne’a, zaoferował swoje usługi wywiadowi brytyjskiemu. Od kwietnia 1961 do sierpnia 1962 r. przekazał ponad 5 tys. zdjęć tajnych dokumentów wojskowych, politycznych i gospodarczych.4

Historycy CIA, publikując w 1992 r. dokumenty z kryzysu kubańskiego, wyjaśnili, że materiały płk. Pieńkowskiego obsługiwano w dwóch specjalnych kanałach: IRONBARK dla dokumentów i CHICKADEE dla pozostałych informacji. Na materiałach IRONBARK opierało się wiele ocen zagrożenia radzieckimi rakietami.2

Wydawnictwo źródłowe Departamentu Stanu (FRUS) wyjaśnia, że jedna z takich ocen nosiła kryptonim Iron Bark właśnie dlatego, że korzystała z materiałów od tego ważnego radzieckiego źródła CIA.3

Według mediów i opracowań · brak potwierdzenia w źródłach oficjalnychMiędzynarodowe Muzeum Szpiegostwa w Waszyngtonie pisze, że Pieńkowski kopiował dokumenty aparatem Minox, a w czasie kryzysu kubańskiego jego informacje pozwalały CIA ocenić, czy radzieckie rakiety są gotowe do użycia. Muzeum pokazuje ołowiane pudełko na jego filmy; ołów nie pozwalał ich prześwietlić.5

Aresztowanie i śmierć

KGB aresztowało go 22 października 1962 r., w czasie kryzysu kubańskiego. W 1963 r. został osądzony i stracony – podają materiały francuskiego MSZ z archiwum dyplomatycznego w Nantes.1

Według mediów i opracowań · brak potwierdzenia w źródłach oficjalnychWedług Britanniki w maju 1963 r. stanął przed sądem za zdradę i został skazany na śmierć; oficjalny komunikat radziecki podał, że stracono go 16 maja 1963 r.4

Źródła

  1. Ministère de l’Europe et des Affaires étrangères, Centre des Archives diplomatiques de Nantes, Penkovsky, une source soviétique pour les Occidentaux (materiał edukacyjny z dokumentami z lat 1962–1963)
  2. CIA History Staff (red. Mary S. McAuliffe), CIA Documents on the Cuban Missile Crisis 1962, październik 1992 – wstęp i wykaz skrótów
  3. Departament Stanu USA, Office of the Historian, FRUS 1961–1963, t. XI, dok. 30: Editorial Note
  4. Encyclopaedia Britannica, Oleg Vladimirovich Penkovsky
  5. International Spy Museum (Waszyngton), Oleg Penkovsky’s Lead Film Canister

Sprawdzono: 7 listopada 2026

Podcast TheScience.fm

Na celowniku

Rozmowy o bezpieczeństwie z uznanymi gośćmi.

Posłuchaj →