Droga do wywiadu
Urodził się w 1912 r. w Barcelonie, w średnio zamożnej rodzinie. W 1941 r. trzy razy próbował nawiązać kontakt z Brytyjczykami w Madrycie i Lizbonie – za każdym razem bez skutku.1
Wywiad niemiecki w Madrycie po wahaniach przyjął jego ofertę szpiegowania w Wielkiej Brytanii. Pujol zamiast do Anglii pojechał jednak do Lizbony i zaczął wymyślać podagentów.1
Archiwum Narodowe Wielkiej Brytanii podkreśla, że nie był pierwotnie niemieckim szpiegiem, tylko zaczął działać na własną rękę w Lizbonie. Jego żona Araceli skontaktowała się z amerykańskim zastępcą attaché morskiego w Lizbonie, co ostatecznie zwróciło na niego uwagę wywiadu brytyjskiego (akta KV 2/4190).2
GARBO w Londynie
W kwietniu 1942 r. dotarł do MI6 i został przewieziony do Londynu, gdzie jego prowadzenie przejęła MI5. Oficerem prowadzącym był mówiący po hiszpańsku Tomás Harris.1,2
Do 1944 r. razem z Harrisem stworzył fikcyjną siatkę 27 podagentów. Archiwum Narodowe nazywa go najbardziej niezwykłym z agentów brytyjskiego systemu Double-Cross.1,2
Fortitude i D-Day
W 1944 r. odegrał jedną z głównych ról w operacji „Fortitude”, która miała przekonać Niemców, że główna inwazja nastąpi w Pas-de-Calais. Ważnym jej elementem była fikcyjna 1. Grupa Armii USA (FUSAG) pod dowództwem Pattona.1
9 czerwca 1944 r., trzy dni po lądowaniu, wysłał długą depeszę, w której przekonywał, że desant w Normandii to dywersja, a główny atak nastąpi w Pas-de-Calais.1
29 lipca 1944 r. dowiedział się, że Hitler przyznał mu Krzyż Żelazny za nadzwyczajne zasługi dla Niemiec. W grudniu 1944 r. dyrektor generalny MI5 sir David Petrie wręczył mu Order Imperium Brytyjskiego (MBE); odznaczenie trzymano w tajemnicy, by go nie zdekonspirować.1,3
Po wojnie
Wyjechał do Wenezueli, gdzie żył w względnej anonimowości. W 1985 r. pod własnym nazwiskiem wydał wspomnienia „Operation GARBO”. Zmarł w Caracas w październiku 1988 r.1,3
W 2020 r. English Heritage umieściło niebieską tablicę na domu przy 35 Crespigny Road w londyńskiej dzielnicy Hendon, gdzie mieszkał i pracował.3
Źródła
- MI5 (Security Service), Agent GARBO
- The National Archives (UK), blog, Garbo: the story behind Britain’s greatest Double Cross agent
- English Heritage, PUJOL GARCIA, Juan (1912–1988): niebieska tablica, 35 Crespigny Road, Hendon
Sprawdzono: 7 listopada 2026