SPYOPS.PL

SpyOps.pl › Leksykon › Służby › VSSE (Veiligheid van de Staat / Sûreté de l’État)

Służba● Potwierdzone

VSSE (Veiligheid van de Staat / Sûreté de l’État)

Cywilna służba wywiadu i bezpieczeństwa Belgii w resorcie sprawiedliwości. Jej historia sięga powstania państwa w 1830 r., a podstawę ustawową ma dopiero od ustawy organicznej z 30 listopada 1998 r. Działa w kraju, który gości siedziby UE i NATO.1,2

Najstarsza część aparatu państwa

Historia belgijskiego wywiadu zaczyna się razem z państwem w 1830 r. Sama Sûreté publique, poprzedniczka Sûreté de l’État, istniała już od francuskiej aneksji w 1794 r. i przetrwała okres rządów holenderskich. W 1832 r. przeszła z resortu spraw wewnętrznych do resortu sprawiedliwości.1

Wojskowa służba bezpieczeństwa, z której wyrósł dzisiejszy wywiad wojskowy SGRS, powstała dekretem królewskim 1 kwietnia 1915 r. Belgia ma więc dwie służby: cywilną VSSE w resorcie sprawiedliwości i wojskową SGRS w resorcie obrony.1

Ustawa i kontrola

Ustawą z 18 lipca 1991 r. utworzono niezależny organ kontroli służb, podlegający parlamentowi – Komitet R. Ustawową podstawę działania obie służby dostały jednak dopiero w ustawie organicznej z 30 listopada 1998 r.1

Ustawa organiczna wyznacza VSSE m.in. zbieranie informacji o działaniach, które zagrażają bezpieczeństwu wewnętrznemu i zewnętrznemu państwa oraz trwałości porządku demokratycznego i konstytucyjnego.3

Zakres pracy i zmiany

VSSE zajmuje się ekstremizmem, terroryzmem, szpiegostwem i ingerencją obcych państw, proliferacją oraz przestępczością zorganizowaną, która uderza w państwo. Przewodniczy komitetowi koordynacyjnemu wywiadu i bezpieczeństwa, który opiniuje inwestycje zagraniczne, a od 1 lipca 2023 r. bierze udział w ich kontroli.2

Służba określa się jako wywiad państwa-gospodarza Unii Europejskiej i NATO; ma biuro w belgijskim przedstawicielstwie przy kwaterze głównej NATO i pracownika w stałym przedstawicielstwie przy UE.2

1 czerwca 2016 r. ochrona osób przeszła z VSSE do policji federalnej. 1 stycznia 2024 r. do VSSE włączono krajową władzę bezpieczeństwa (ANS). Pod koniec 2023 r. służba zatrudniała 908 osób.2,4

Od 7 października 2022 r. VSSE ma ustawowy obowiązek odtajniania archiwów historycznych; odtajnia m.in. akta Sûreté Congolaise, siostrzanej służby w Kongu Belgijskim do 1960 r.2

Sprawozdanie za 2025 r. i incydenty 2026

W sprawozdaniu za 2025 r., opublikowanym w styczniu 2026 r., VSSE opisuje rosnące zagrożenie ze strony Rosji – szpiegostwo, dezinformację, cyberataki i ingerencję – oraz „jednorazowych agentów”, opłacanych do drobnych zadań, które mogą przerodzić się w sabotaż. Chiny prowadzą głównie szpiegostwo gospodarcze i ingerencję polityczną. W sprawach terrorystycznych ok. jedna trzecia dotyczy nieletnich, a ok. 80 proc. ma związek z Al-Kaidą lub tzw. Państwem Islamskim; po raz pierwszy w Belgii działają w sposób zorganizowany nihilistyczne sieci typu „764”, a przestępczość narkotykowa osiągnęła poziom podważający państwo.5,6

W 2025 r. komisja ds. szczególnych metod wywiadowczych (BIM) zatwierdziła 17 wniosków o zgodę na popełnienie czynów zabronionych przez agentów lub osobowe źródła informacji – wszystkie złożyła VSSE. W czerwcu 2026 r. ujawniono, że od maja 2025 r. do wiosny 2026 r. służba padła ofiarą cyberataku przez oprogramowanie Ivanti u zewnętrznego partnera; mogło dojść do kradzieży danych pracowników.7,8

VSSE a OCAM

Krajowy poziom zagrożenia terrorystycznego ustala Organ Koordynacji Analizy Zagrożeń (OCAM), który ocenia zagrożenie m.in. na podstawie informacji służb; od października 2023 r. obowiązuje poziom 3 w czterostopniowej skali.9,10

Źródła

  1. Patrick Leroy, „Les Grands Dossiers de Diplomatie” nr 38, kwiecień–maj 2017 (repozytorium ORBi, Université de Liège), Vers une (r)évolution du renseignement belge ? (po francusku)
  2. Veiligheid van de Staat / Sûreté de l’État (VSSE), Intelligence Report 2023
  3. Sûreté de l’État (VSSE), Rapport annuel 2018 (po francusku)
  4. news.belgium.be (rząd federalny Belgii), 10 maja 2016, Transfert de la mission de « protection des personnes » de la Sûreté de l’État (VSSE) vers la Police fédérale : mise au point (po francusku)
  5. VRT NWS, Van Russische „wegwerpagenten” tot 764-netwerken: hiervoor waarschuwt Staatsveiligheid (8.01.2026)
  6. Veiligheid van de Staat, Intelligence Report 2025
  7. VRT NWS, Gebruik bijzondere inlichtingenmethoden stijgt opnieuw (16.06.2026)
  8. VRT NWS, Staatsveiligheid slachtoffer van cyberaanval (20.06.2026)
  9. La Libre Belgique, La Belgique maintient son niveau d’alerte inchangé (26.08.2024)
  10. The Brussels Times, Belgium maintains “serious” threat level amid Middle East tensions

Sprawdzono: 19 listopada 2026

Podcast TheScience.fm

Na celowniku

Rozmowy o bezpieczeństwie z uznanymi gośćmi.

Posłuchaj →