Najstarsza część aparatu państwa
Historia belgijskiego wywiadu zaczyna się razem z państwem w 1830 r. Sama Sûreté publique, poprzedniczka Sûreté de l’État, istniała już od francuskiej aneksji w 1794 r. i przetrwała okres rządów holenderskich. W 1832 r. przeszła z resortu spraw wewnętrznych do resortu sprawiedliwości.1
Wojskowa służba bezpieczeństwa, z której wyrósł dzisiejszy wywiad wojskowy SGRS, powstała dekretem królewskim 1 kwietnia 1915 r. Belgia ma więc dwie służby: cywilną VSSE w resorcie sprawiedliwości i wojskową SGRS w resorcie obrony.1
Ustawa i kontrola
Ustawą z 18 lipca 1991 r. utworzono niezależny organ kontroli służb, podlegający parlamentowi – Komitet R. Ustawową podstawę działania obie służby dostały jednak dopiero w ustawie organicznej z 30 listopada 1998 r.1
Ustawa organiczna wyznacza VSSE m.in. zbieranie informacji o działaniach, które zagrażają bezpieczeństwu wewnętrznemu i zewnętrznemu państwa oraz trwałości porządku demokratycznego i konstytucyjnego.3
Zakres pracy i zmiany
VSSE zajmuje się ekstremizmem, terroryzmem, szpiegostwem i ingerencją obcych państw, proliferacją oraz przestępczością zorganizowaną, która uderza w państwo. Przewodniczy komitetowi koordynacyjnemu wywiadu i bezpieczeństwa, który opiniuje inwestycje zagraniczne, a od 1 lipca 2023 r. bierze udział w ich kontroli.2
Służba określa się jako wywiad państwa-gospodarza Unii Europejskiej i NATO; ma biuro w belgijskim przedstawicielstwie przy kwaterze głównej NATO i pracownika w stałym przedstawicielstwie przy UE.2
1 czerwca 2016 r. ochrona osób przeszła z VSSE do policji federalnej. 1 stycznia 2024 r. do VSSE włączono krajową władzę bezpieczeństwa (ANS). Pod koniec 2023 r. służba zatrudniała 908 osób.2,4
Od 7 października 2022 r. VSSE ma ustawowy obowiązek odtajniania archiwów historycznych; odtajnia m.in. akta Sûreté Congolaise, siostrzanej służby w Kongu Belgijskim do 1960 r.2
Sprawozdanie za 2025 r. i incydenty 2026
W sprawozdaniu za 2025 r., opublikowanym w styczniu 2026 r., VSSE opisuje rosnące zagrożenie ze strony Rosji – szpiegostwo, dezinformację, cyberataki i ingerencję – oraz „jednorazowych agentów”, opłacanych do drobnych zadań, które mogą przerodzić się w sabotaż. Chiny prowadzą głównie szpiegostwo gospodarcze i ingerencję polityczną. W sprawach terrorystycznych ok. jedna trzecia dotyczy nieletnich, a ok. 80 proc. ma związek z Al-Kaidą lub tzw. Państwem Islamskim; po raz pierwszy w Belgii działają w sposób zorganizowany nihilistyczne sieci typu „764”, a przestępczość narkotykowa osiągnęła poziom podważający państwo.5,6
W 2025 r. komisja ds. szczególnych metod wywiadowczych (BIM) zatwierdziła 17 wniosków o zgodę na popełnienie czynów zabronionych przez agentów lub osobowe źródła informacji – wszystkie złożyła VSSE. W czerwcu 2026 r. ujawniono, że od maja 2025 r. do wiosny 2026 r. służba padła ofiarą cyberataku przez oprogramowanie Ivanti u zewnętrznego partnera; mogło dojść do kradzieży danych pracowników.7,8
VSSE a OCAM
Krajowy poziom zagrożenia terrorystycznego ustala Organ Koordynacji Analizy Zagrożeń (OCAM), który ocenia zagrożenie m.in. na podstawie informacji służb; od października 2023 r. obowiązuje poziom 3 w czterostopniowej skali.9,10
Źródła
- Patrick Leroy, „Les Grands Dossiers de Diplomatie” nr 38, kwiecień–maj 2017 (repozytorium ORBi, Université de Liège), Vers une (r)évolution du renseignement belge ? (po francusku)
- Veiligheid van de Staat / Sûreté de l’État (VSSE), Intelligence Report 2023
- Sûreté de l’État (VSSE), Rapport annuel 2018 (po francusku)
- news.belgium.be (rząd federalny Belgii), 10 maja 2016, Transfert de la mission de « protection des personnes » de la Sûreté de l’État (VSSE) vers la Police fédérale : mise au point (po francusku)
- VRT NWS, Van Russische „wegwerpagenten” tot 764-netwerken: hiervoor waarschuwt Staatsveiligheid (8.01.2026)
- Veiligheid van de Staat, Intelligence Report 2025
- VRT NWS, Gebruik bijzondere inlichtingenmethoden stijgt opnieuw (16.06.2026)
- VRT NWS, Staatsveiligheid slachtoffer van cyberaanval (20.06.2026)
- La Libre Belgique, La Belgique maintient son niveau d’alerte inchangé (26.08.2024)
- The Brussels Times, Belgium maintains “serious” threat level amid Middle East tensions
Sprawdzono: 19 listopada 2026