SPYOPS.PL

SpyOps.pl › Leksykon › Służby › Supo (Suojelupoliisi)

Służba● Potwierdzone

Supo (Suojelupoliisi)

Fińska służba bezpieczeństwa i wywiadu, działająca od 1949 r.; dziś urząd w resorcie spraw wewnętrznych. Od 1 czerwca 2019 r. ma uprawnienia wywiadowcze także za granicą.1,2,3

Poprzednicy

Fińska policja bezpieczeństwa powstała tymczasowo w 1919 r.: Etsivä keskuspoliisi (EK), Centralna Policja Śledcza, zaczęła działać 13 sierpnia 1919 r. W 1937 r., po utworzeniu nowego rządu koalicyjnego, EK straciła poparcie polityczne, a jej nazwę zmieniono na Valtiollinen poliisi (Valpo).1,4

Po wyborach latem 1948 r. komuniści zostali odsunięci od rządu. Valpo rozwiązano i powołano Supo jako zupełnie nowy urząd: ustawę przyjęto formalnie 17 grudnia 1948 r., a urząd zaczął działać z początkiem 1949 r. Jesienią 1948 r. w Valpo pracowało jeszcze 213 osób; pierwszy stały dyrektor Supo, Armas Alhava, objął urząd 13 maja 1949 r.1,4

Sama nazwa nowego urzędu miała oznaczać zerwanie z poprzednikami, czyli EK i Valpo. Miejsca związane z wywiadem w regionie, które można dziś zwiedzać, pokazuje mapa muzeów wywiadu.5

Rozwój

W 1973 r. utworzono Biuro Techniczne i Biuro Szkoleń. Pierwsze zarządzenie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych o prewencyjnej pracy Supo w dziedzinie bezpieczeństwa wydano w 1982 r. Po wejściu Finlandii do Unii Europejskiej w 1995 r. zaczęła się rozszerzać współpraca międzynarodowa, a w 2002 r. weszła w życie nowa ustawa o postępowaniach sprawdzających.4

Zadania

Misją Supo jest ochrona bezpieczeństwa narodowego. Służba zbiera, analizuje i przekazuje informacje wywiadowcze, które mają wspierać decyzje polityczne, zwalcza terroryzm, zapobiega szpiegostwu, śledzi i ocenia zagrożenie ze strony krajowego ekstremizmu oraz prowadzi postępowania sprawdzające osób na stanowiskach ważnych dla bezpieczeństwa narodowego.2

Supo jest urzędem w resorcie spraw wewnętrznych i działa w kraju oraz za granicą. Kieruje nim dyrektor z dwoma zastępcami. W 2023 r. pracowało w niej ok. 580 osób.2,6

Wywiad cywilny od 2019 r.

Nowe przepisy o wywiadzie weszły w życie 1 czerwca 2019 r. Dały Supo m.in. możliwość prowadzenia wywiadu w ruchu sieciowym i stosowania nowych metod wywiadowczych zarówno w Finlandii, jak i za granicą. Od tego czasu jest ona służbą bezpieczeństwa i wywiadu.3,5

Już w październiku 2018 r. weszła w życie zmiana konstytucji, która pozwala na konieczne ograniczenia tajemnicy korespondencji ze względu na bezpieczeństwo narodowe.7

Nadzór

Ustawa o nadzorze nad wywiadem cywilnym i wojskowym weszła w życie 1 lutego 2019 r. Rzecznik ds. nadzoru wywiadu (tiedusteluvalvontavaltuutettu) kontroluje zgodność działań wywiadowczych z prawem oraz przestrzeganie praw podstawowych i praw człowieka. Działa przy biurze rzecznika ochrony danych, ale jest niezależny. Nadzór parlamentarny sprawuje nowa komisja nadzoru wywiadu Eduskunty.7

Działania służby nadzoruje także Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, a Supo korzysta wyłącznie z uprawnień przyznanych ustawą.8

Przegląd bezpieczeństwa narodowego 2026

Przegląd bezpieczeństwa narodowego Supo, przedstawiony 10 marca 2026 r. podczas jawnego wysłuchania w parlamentarnej komisji nadzoru nad wywiadem, wskazuje Rosję jako główne zagrożenie wywiadowcze dla Finlandii; Rosję interesują m.in. polityka zagraniczna, zmiany związane z członkostwem w NATO, polityka graniczna oraz infrastruktura krytyczna i wojskowa. Zakończenie wojny na Ukrainie mogłoby uwolnić rosyjskie zasoby i nasilić szpiegostwo.9,10,11

Supo zaznacza, że Finlandia – inaczej niż część państw europejskich – nie padła ofiarą sabotażu, a ponieważ wiele zdarzeń łatwo przypisuje się Rosji, rosyjski wpływ może wydawać się szerszy, niż jest w rzeczywistości. Chiny prowadzą wobec Finlandii długotrwałe cyberszpiegostwo i działania z użyciem agentów. Jako nowe ryzyka przegląd wymienia przemoc ekstremistyczną wśród młodzieży i próby przenikania przestępczości zorganizowanej do instytucji państwa.9,10,11

Źródła

  1. Suojelupoliisi (Supo), Supo’s predecessors
  2. Suojelupoliisi (Supo), Mission
  3. Suojelupoliisi (Supo), New powers of the Finnish Security Intelligence Service (SUPO), 31.05.2019
  4. Suojelupoliisi (Supo), History
  5. Suojelupoliisi (Supo), rocznik, Supo turns 75 this year
  6. Suojelupoliisi (Supo), About Supo
  7. Tiedusteluvalvonta (rzecznik ds. nadzoru wywiadu), Tiedustelutoiminnan valvontaa koskeva laki voimaan helmikuun alusta
  8. Suojelupoliisi (Supo), Regulatory control
  9. Helsinki Times, Supo warns of rising extremism and organised crime infiltration in Finland (10.03.2026)
  10. BB.lv, Finnish Counterintelligence Exposes Superpower Activity (2026)
  11. Arab News (AFP), Finland warns end of Ukraine war could bring more Russian spying (10.03.2026)

Sprawdzono: 19 listopada 2026

Podcast TheScience.fm

Na celowniku

Rozmowy o bezpieczeństwie z uznanymi gośćmi.

Posłuchaj →