Powstanie i ustawy
SRI powstała dekretem nr 181 z 26 marca 1990 r. jako państwowa instytucja zbierania informacji o bezpieczeństwie narodowym. Już 1 lipca 1990 r. w jej strukturze utworzono Brygadę Antyterrorystyczną.1
Ustawa nr 51 z 29 lipca 1991 r. określiła zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego i organy, które za nie odpowiadają, a ustawa nr 14 z 24 lutego 1992 r. – organizację i zadania samej służby. SRI opisuje swoją misję jako poznawanie, zapobieganie i przeciwdziałanie zagrożeniom określonym w ustawie.1,2,3
Kontrola i koordynacja
Ustawa nr 14/1992 poddaje SRI kontroli parlamentu; stałą kontrolę sprawuje wspólna komisja obu izb, której służba składa sprawozdania. Działania z zakresu bezpieczeństwa narodowego koordynuje Najwyższa Rada Obrony Kraju. Budżet SRI jest uchwalany w ustawie budżetowej i publikowany w dzienniku urzędowym.2,3
Terroryzm
W październiku 2001 r. Najwyższa Rada Obrony Kraju wyznaczyła SRI na krajowy organ do spraw zapobiegania terroryzmowi i jego zwalczania. Później przyjęto krajową strategię antyterrorystyczną (2002), krajowy system alarmowania o zagrożeniu terrorystycznym (2004) i ustawę nr 535/2004 o zapobieganiu i zwalczaniu terroryzmu.1
W 2010 r. SRI została krajowym organem koordynującym strażników na pokładach samolotów, a w 2020 r. Rada zatwierdziła regulamin krajowego centrum działań antyterrorystycznych (CNAA). Od 1 września 2019 r. służba ma strukturę regionalną.1
Kontrola parlamentarna w latach 2021–2026
Ustawa wymaga, by SRI co roku przedstawiała parlamentowi raport z działalności, ale nie przewiduje terminów ani sankcji. Ostatni raport przyjęty na wspólnym posiedzeniu obu izb – za 2020 r. – zatwierdzono w październiku 2023 r.; raporty za lata 2021–2024 zaaprobowała komisja kontrolna, lecz nie trafiły pod głosowanie plenarne i pozostają niejawne.4
W raporcie o kontroli w drugiej połowie 2025 r. komisja uznała, że zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego były „rozproszone i kumulatywne”, a działalność SRI mieściła się w mandacie ustawowym. Opisała m.in. zatrzymanie dwóch obywateli Ukrainy przygotowujących sabotaż w Rumunii, przypisywany Rosji, oraz rozbicie w październiku 2025 r. siatki osób podszywających się pod funkcjonariuszy SRI. Strategia transformacji SRI na lata 2020–2025 została zrealizowana.5
Źródła
- Serviciul Român de Informații (SRI), Key moments
- Serviciul Român de Informații (SRI), FAQ
- Parlament Rumunii (tekst jednolity w tłumaczeniu angielskim na stronie SRI), Law No. 14/February 24, 1992 on the Organization and Operation of the Romanian Intelligence Service
- Europa Liberă România, Rapoartele SRI și CSAT, blocate de patru ani în sertarele comisiilor de la Parlament
- Digi24, Comisia pentru controlul SRI: Amenințările la adresa securității naționale au fost cumulative în 2025 (3.02.2026)
Sprawdzono: 19 listopada 2026