SPYOPS.PL

SpyOps.pl › Leksykon › Służby › SRI (Serviciul Român de Informații)

Służba● Potwierdzone

SRI (Serviciul Român de Informații)

Rumuńska Służba Informacyjna – główna służba wywiadu krajowego Rumunii, utworzona dekretem z 26 marca 1990 r., pod kontrolą parlamentu. Od 2001 r. jest krajowym organem do spraw zapobiegania terroryzmowi.1,2

Powstanie i ustawy

SRI powstała dekretem nr 181 z 26 marca 1990 r. jako państwowa instytucja zbierania informacji o bezpieczeństwie narodowym. Już 1 lipca 1990 r. w jej strukturze utworzono Brygadę Antyterrorystyczną.1

Ustawa nr 51 z 29 lipca 1991 r. określiła zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego i organy, które za nie odpowiadają, a ustawa nr 14 z 24 lutego 1992 r. – organizację i zadania samej służby. SRI opisuje swoją misję jako poznawanie, zapobieganie i przeciwdziałanie zagrożeniom określonym w ustawie.1,2,3

Kontrola i koordynacja

Ustawa nr 14/1992 poddaje SRI kontroli parlamentu; stałą kontrolę sprawuje wspólna komisja obu izb, której służba składa sprawozdania. Działania z zakresu bezpieczeństwa narodowego koordynuje Najwyższa Rada Obrony Kraju. Budżet SRI jest uchwalany w ustawie budżetowej i publikowany w dzienniku urzędowym.2,3

Terroryzm

W październiku 2001 r. Najwyższa Rada Obrony Kraju wyznaczyła SRI na krajowy organ do spraw zapobiegania terroryzmowi i jego zwalczania. Później przyjęto krajową strategię antyterrorystyczną (2002), krajowy system alarmowania o zagrożeniu terrorystycznym (2004) i ustawę nr 535/2004 o zapobieganiu i zwalczaniu terroryzmu.1

W 2010 r. SRI została krajowym organem koordynującym strażników na pokładach samolotów, a w 2020 r. Rada zatwierdziła regulamin krajowego centrum działań antyterrorystycznych (CNAA). Od 1 września 2019 r. służba ma strukturę regionalną.1

Kontrola parlamentarna w latach 2021–2026

Ustawa wymaga, by SRI co roku przedstawiała parlamentowi raport z działalności, ale nie przewiduje terminów ani sankcji. Ostatni raport przyjęty na wspólnym posiedzeniu obu izb – za 2020 r. – zatwierdzono w październiku 2023 r.; raporty za lata 2021–2024 zaaprobowała komisja kontrolna, lecz nie trafiły pod głosowanie plenarne i pozostają niejawne.4

W raporcie o kontroli w drugiej połowie 2025 r. komisja uznała, że zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego były „rozproszone i kumulatywne”, a działalność SRI mieściła się w mandacie ustawowym. Opisała m.in. zatrzymanie dwóch obywateli Ukrainy przygotowujących sabotaż w Rumunii, przypisywany Rosji, oraz rozbicie w październiku 2025 r. siatki osób podszywających się pod funkcjonariuszy SRI. Strategia transformacji SRI na lata 2020–2025 została zrealizowana.5

Źródła

  1. Serviciul Român de Informații (SRI), Key moments
  2. Serviciul Român de Informații (SRI), FAQ
  3. Parlament Rumunii (tekst jednolity w tłumaczeniu angielskim na stronie SRI), Law No. 14/February 24, 1992 on the Organization and Operation of the Romanian Intelligence Service
  4. Europa Liberă România, Rapoartele SRI și CSAT, blocate de patru ani în sertarele comisiilor de la Parlament
  5. Digi24, Comisia pentru controlul SRI: Amenințările la adresa securității naționale au fost cumulative în 2025 (3.02.2026)

Sprawdzono: 19 listopada 2026

Podcast TheScience.fm

Na celowniku

Rozmowy o bezpieczeństwie z uznanymi gośćmi.

Posłuchaj →