Powstanie i ustawa
SOVA powstała jako centralna cywilna służba wywiadu i bezpieczeństwa po uznaniu niepodległej Słowenii. Ustawę o agencji (ZSOVA) Zgromadzenie Państwowe uchwaliło 25 marca 1999 r., ponownie przegłosowało 7 kwietnia, a ogłoszono ją 8 kwietnia 1999 r. Art. 1 określa SOVA jako samodzielną służbę rządu.1,2
Zadania
Agencja łączy działalność wywiadowczą, kontrwywiadowczą i bezpieczeństwa oraz współpracuje z zagranicznymi służbami.3
Nadzór
Na stosowanie specjalnych metod zbierania informacji zgodę wydaje prezes Sądu Najwyższego. Komisja Zgromadzenia Państwowego ds. nadzoru nad służbami otrzymuje sprawozdania co cztery miesiące; nadzór sprawują też rząd, rzecznik praw obywatelskich, Trybunał Obrachunkowy i Pełnomocnik ds. Informacji.1
Nowelizacja ustawy i sprawa wyborcza (2025–2026)
Pod koniec września 2025 r. SOVA skierowała do konsultacji projekt pierwszej od 2006 r. dużej nowelizacji ustawy. Przewiduje on m.in. użycie IMSI-catchera i bezpośredni dostęp do danych w urządzeniach telekomunikacyjnych, za zgodą prezesa Sądu Najwyższego, oraz szersze zbieranie informacji o sprawach zagranicznych. Rząd przyjął projekt na początku listopada 2025 r. w trybie pilnym, ale pod koniec miesiąca na wniosek klubu koalicyjnego odłożono jego rozpatrzenie w parlamencie; Pełnomocnik ds. Informacji ostrzegał przed szerokimi uprawnieniami ingerującymi w prawa podstawowe.4,5
W marcu 2026 r., przed wyborami parlamentarnymi, sekretariat Rady Bezpieczeństwa Narodowego rozpatrzył raport SOVA o bezpośredniej zagranicznej ingerencji w wybory, zleconej z kraju: przedstawiciele prywatnej firmy wywiadowczej Black Cube byli w Słowenii czterokrotnie w ciągu pół roku, a celem było polityczne zdyskredytowanie. Wybory nie zostały według tej oceny zagrożone.6
22 października 2026 r. Zgromadzenie Państwowe wszczęło dochodzenie parlamentarne, które ma ustalić, czy SOVA i policja zostały wykorzystane do celów politycznych lub wyborczych – m.in. czy publiczne twierdzenia o zleceniu usług prywatnej firmie wywiadowczej miały pokrycie w ustaleniach SOVA i jak zmieniano klauzule tajności dokumentów z marca 2026 r.7
Źródła
- Rząd Republiki Słowenii (gov.si), Slovenian Intelligence and Security Agency – About the agency
- Uradni list Republike Slovenije, Zakon o Slovenski obveščevalno-varnostni agenciji (ZSOVA), Uradni list RS 23/1999 (po słoweńsku)
- Rząd Republiki Słowenii (gov.si), O SOVI (po słoweńsku)
- N1 Slovenija, Svoboda zaustavila obravnavo zakona o Sovi (26.11.2025)
- N1 Slovenija, Informacijska pooblaščenka: široka pooblastila Sovi, ki bi lahko posegla v temeljne pravice
- Rząd Słowenii (gov.si), Sporočilo za javnost po seji Sekretariata Sveta za nacionalno varnost (18.03.2026)
- Uradni list RS, Odlok o parlamentarni preiskavi (št. 1765/2026, 23.10.2026)
Sprawdzono: 19 listopada 2026