Status i zadania
Ustawa określa OSA jako cywilną, niezależną organizację administracyjną z osobowością prawną, z siedzibą w Sarajewie i właściwością na całym terytorium państwa; poza nią nie mogą istnieć inne cywilne struktury wywiadowczo-bezpieczeństwa. Agencja zbiera, analizuje i przekazuje informacje o zagrożeniach, m.in. terroryzmie, szpiegostwie, sabotażu, przestępczości zorganizowanej, handlu narkotykami, bronią i ludźmi oraz proliferacji broni masowego rażenia.1,2
Agencja nie ma uprawnień do zatrzymań ani przymusu fizycznego i nie prowadzi działalności wojskowej.1
Kierownictwo i nadzór
Nadzór wykonawczy sprawuje przewodniczący Rady Ministrów, wspierany przez Wykonawczą Komisję Wywiadowczą. Prezydium otrzymuje informacje i zatwierdza roczną platformę polityki wywiadowczej. Dyrektora generalnego i jego zastępcę powołuje Rada Ministrów na cztery lata (jedna reelekcja). Legalność działań kontroluje 12-osobowa komisja parlamentarna (po sześciu członków z każdej izby).1
Sprawy byłego dyrektora generalnego
15 marca 2023 r. Stany Zjednoczone umieściły na czarnej liście dyrektora generalnego OSA z lat 2019–2023; w uzasadnieniu zarzuciły mu wykorzystywanie państwowej spółki telekomunikacyjnej do zbierania danych o telefonach komórkowych polityków. W grudniu 2023 r. został zatrzymany w śledztwie dotyczącym nielegalnych podsłuchów sędziów i pracowników prokuratury.3
Prokuratura BiH oskarżyła go o nadużycie stanowiska: według aktu oskarżenia kierował agencją bez wymaganego ustawą wyższego wykształcenia, przynosząc budżetowi ponad 293 tys. KM szkody; osobny akt oskarżenia dotyczy podrobienia dyplomu. Sąd BiH zatwierdził oskarżenie w styczniu 2025 r.3
Źródła
- Prokuratura Bośni i Hercegowiny, Law on the Intelligence and Security Agency of Bosnia and Herzegovina (2004, tłumaczenie angielskie)
- Prokuratura Bośni i Hercegowiny, Zakon o Obavještajno-sigurnosnoj agenciji BiH, Službeni glasnik BiH 12/04 (po chorwacku)
- Radio Slobodna Evropa, Državni sud potvrdio optužnicu protiv bivšeg prvog obavještajca BiH (9.01.2025)
- Urząd Wysokiego Przedstawiciela (OHR), Odluka kojom se predlaže Zakon o Obavještajno-sigurnosnoj agenciji BiH Parlamentarnoj skupštini BiH (po bośniacku)
- Prokuratura Bośni i Hercegowiny, Izmjene i dopune Zakona o OSA BiH, Službeni glasnik BiH 20/04 (po bośniacku)
- Urząd Wysokiego Przedstawiciela (OHR), Odluka kojom se imenuje supervizor za obavještajno-sigurnosnu reformu (po bośniacku)
Sprawdzono: 19 listopada 2026