SPYOPS.PL

SpyOps.pl › Leksykon › Służby › NDB (Nachrichtendienst des Bundes, Szwajcaria)

Służba● Potwierdzone

NDB (Nachrichtendienst des Bundes, Szwajcaria)

Federalna Służba Wywiadowcza Szwajcarii w departamencie obrony. Powstała 1 stycznia 2010 r. z połączenia dwóch cywilnych służb, a jej uprawnienia określa ustawa o wywiadzie przyjęta w referendum w 2016 r.1,2

Dwie służby w jednej

Do 2009 r. Szwajcaria miała dwie cywilne służby w dwóch departamentach: wywiad krajowy – Dienst für Analyse und Prävention (DAP) – w resorcie sprawiedliwości i policji oraz Strategischer Nachrichtendienst (SND), wywiad zagraniczny, w resorcie obrony.1,3

21 maja 2008 r. Rada Federalna postanowiła przenieść wywiadowcze części DAP z Federalnego Urzędu Policji do resortu obrony. 25 marca 2009 r. ogłosiła połączenie obu służb w nowym urzędzie federalnym od 1 stycznia 2010 r. Tak powstał NDB.4,5

Ustawa z referendum

Ustawa o wywiadzie została przyjęta w głosowaniu powszechnym 25 września 2016 r. i weszła w życie 1 września 2017 r., zastępując wcześniejsze przepisy. Dała NDB nowe środki zbierania informacji, ale z ograniczeniami.2

Środki wymagające zgody, np. podsłuch, wolno stosować tylko przy poważnych zagrożeniach: terroryzm, szpiegostwo, proliferacja broni masowego rażenia i ataki na infrastrukturę krytyczną. Nie wolno ich stosować wobec brutalnego ekstremizmu. Zgodę wydaje Federalny Sąd Administracyjny, a potem szef resortu obrony po konsultacji z szefami resortów sprawiedliwości i spraw zagranicznych.2

Zadania i kontrola

NDB zbiera informacje, analizuje je i przekazuje władzom jako ocenę zagrożeń, śledzi rozwój sytuacji strategicznej i ostrzega przed kryzysami. Korzysta z HUMINT, OSINT, COMINT, IMINT, informacji o podróżach, attachés obrony, kantonalnych służb wywiadowczych i partnerów zagranicznych.2

Kontrolują ją m.in. delegacja kontrolna parlamentu (po trzech członków z obu izb), niezależny organ nadzoru, którego szefa powołuje Rada Federalna na sześć lat, międzyresortowy organ kontroli rozpoznania łączności, Federalny Urząd Kontroli Finansów i federalny inspektor ochrony danych.2

Sicherheit Schweiz 2026

Raport „Sicherheit Schweiz 2026” ukazał się 25 czerwca 2026 r. pod hasłem „bez odwołania alarmu”. Największym i najpilniejszym zagrożeniem dla Europy pozostaje Rosja, której działania hybrydowe poniżej progu ataku zbrojnego stają się coraz agresywniejsze i dotykają Szwajcarii bezpośrednio. Rosja utrzymuje tajne placówki wywiadowcze, często w misjach dyplomatycznych i konsularnych, z dziesiątkami podejrzanych funkcjonariuszy, a Szwajcarię wykorzystuje jako platformę do zbierania informacji o innych państwach i organizacjach międzynarodowych.6

Na szwajcarskiej infrastrukturze nie doszło dotąd do sabotażu, ale z terytorium kraju przygotowuje się sabotaż za granicą, a szwajcarskie serwery bywają wynajmowane do operacji przeciw innym państwom. Szpiegostwo prowadzą głównie Rosja i Chiny; w cyberprzestrzeni działają też Iran i Korea Północna. NDB razem z sekretariatem stanu ds. gospodarki (SECO) przeciwdziała omijaniu sankcji i przemytowi towarów podwójnego zastosowania.6

Zagrożenie terrorystyczne pozostaje podwyższone. Od połowy maja 2025 do połowy maja 2026 r. NDB odnotowała w Europie 12 zamachów dżihadystycznych, a głównym motorem jest radykalizacja w internecie, zwłaszcza młodzieży. W czerwcu 2026 r. NDB prowadziła 44 osoby wysokiego ryzyka i 92 osoby wyjeżdżające z motywacji dżihadystycznej; liczba spraw w monitoringu dżihadu wzrosła z 922 w listopadzie 2025 r. do 958.6,7

Nowelizacja ustawy o wywiadzie

28 stycznia 2026 r. Rada Federalna przyjęła i skierowała do parlamentu projekt pierwszego pakietu nowelizacji ustawy o wywiadzie (NDG). Uzasadnia go wielokrotny od 2020 r. wzrost zagrożeń, którymi NDB zajmuje się priorytetowo; nowelizacja wzmacnia też niezależny nadzór nad służbą. Projekt rozpatrywała Rada Narodowa w sesji letniej 2026 r.8,9

Źródła

  1. Schweizerisches Bundesarchiv (BAR), Bewertungsentscheid 2020-1 sowie Retrospektive (NDB und Vorläuferbehörden) (po niemiecku)
  2. Federal Intelligence Service FIS (DDPS), The Federal Intelligence Service FIS – quick facts (ulotka)
  3. Historisches Lexikon der Schweiz (HLS), Nachrichtendienste (hasło; po niemiecku)
  4. Rada Federalna Szwajcarii (admin.ch), 22 maja 2008, Teile des Dienstes für Analyse und Prävention (DAP) wechseln vom EJPD zum VBS (po niemiecku)
  5. Rada Federalna Szwajcarii (admin.ch), 25 marca 2009, Die zivilen Nachrichtendienste werden in einem neuen Bundesamt zusammengeführt (po niemiecku)
  6. Rada Federalna / DDPS, «Sicherheit Schweiz 2026»: Keine Entwarnung für die Schweiz (25.06.2026)
  7. Nachrichtendienst des Bundes (NDB), Terrorismus – Zahlen Juni 2026
  8. Rada Federalna, Botschaft zum Grundpaket der Revision des Nachrichtendienstgesetzes
  9. Parlament Szwajcarii, 26.021 Nachrichtendienstgesetz. Änderung – Fahne Nationalrat, Sommersession 2026

Sprawdzono: 19 listopada 2026

Podcast TheScience.fm

Na celowniku

Rozmowy o bezpieczeństwie z uznanymi gośćmi.

Posłuchaj →