CNI (Centro Nacional de Inteligencia)

Status i zadania

CNI dostarcza premierowi i rządowi informacji, analiz i propozycji, które mają zapobiegać zagrożeniom dla niepodległości, integralności terytorialnej, interesów narodowych i państwa prawa (art. 1). Jest przypisana do Ministerstwa Obrony, ma autonomię funkcjonalną i osobowość prawną (art. 7). Ustawa znosi CESID; CNI przejęła jego zadania, majątek i archiwum (przepis dodatkowy 2).¹

Zadania (art. 4) to m.in. zdobywanie i ocena informacji dla ochrony interesów politycznych, gospodarczych, przemysłowych, handlowych i strategicznych Hiszpanii, wykrywanie i neutralizowanie działań obcych służb, współpraca ze służbami zagranicznymi, analiza strategicznego ruchu sygnałów, koordynacja kryptografii w administracji i ochrona informacji niejawnych.¹

Działalność, struktura, personel i źródła CNI są tajne; funkcjonariusze mogą używać tożsamości przykrycia i nie są co do zasady funkcjonariuszami organów ścigania (art. 5). Dyrektora w randze sekretarza stanu powołuje dekret królewski na wniosek ministra obrony, na pięć lat (art. 9).¹

Kontrola parlamentarna i sądowa

CNI informuje Kongres przez komisję kontrolującą wydatki zastrzeżone, której przewodniczy przewodniczący Kongresu; posiedzenia są tajne. Komisja ma dostęp do materiałów niejawnych z wyjątkiem informacji o źródłach, środkach i materiałach od służb zagranicznych; poznaje cele wywiadowcze rządu i raport roczny CNI (art. 11).¹

Środki naruszające nietykalność mieszkania lub tajemnicę komunikacji wymagają uprzedniej zgody sędziego Sądu Najwyższego, który rozstrzyga w ciągu 72 godzin (w pilnych sprawach 24). Wejście do mieszkania można zezwolić na 24 godziny, przechwytywanie łączności na trzy miesiące z możliwością przedłużenia; materiały niezwiązane z celem trzeba zniszczyć (ustawa organiczna 2/2002).²

Orzeczenia i kontrole

Wyrokiem 110/2021 z 13 maja 2021 r. Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z konstytucją przepis dekretu-ustawy 8/2020, który zmieniał skład rządowej Komisji Delegowanej ds. Wywiadu (art. 6 ust. 2 ustawy o CNI), bo zabrakło nadzwyczajnej i pilnej potrzeby.^1,3

18 maja 2022 r. Rzecznik Praw Obywatelskich (Defensor del Pueblo) po zbadaniu dokumentów niejawnych ogłosił, że w zbadanych przypadkach przechwytywania łączności 18 osób CNI działała zgodnie z konstytucją i prawem, po uzyskaniu zgody sędziego Sądu Najwyższego.⁴