AIVD (Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst)

Od BVD do AIVD

Według Parlamentarnego Centrum Dokumentacji w Lejdzie poprzednikiem AIVD było Bureau Nationale Veiligheid z 1945 r., od 1946 r. Centrale Veiligheidsdienst, a od 1949 r. Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD). Nazwa BVD przetrwała do 2002 r.²

Raport roczny AIVD za 2002 r. podaje, że nazwa zmieniła się z wejściem w życie nowej ustawy o służbach wywiadu i bezpieczeństwa 29 maja 2002 r. Ustawa dała AIVD nowe zadanie wywiadu zagranicznego: tematy wyznacza premier z ministrami spraw wewnętrznych i obrony, a wyznaczenie publikuje się w dzienniku urzędowym. W drugiej połowie 2002 r. wyznaczono sześć tematów, m.in. infrastrukturę międzynarodowego terroryzmu i proliferację broni masowego rażenia.¹

Wiv 2017 i referendum

Tweede Kamer przyjęła nową ustawę 14 lutego 2017 r., Eerste Kamer 11 lipca 2017 r. Ustawa zastąpiła Wiv 2002, dała AIVD i wojskowej MIVD uprawnienia do badania łączności kablowej i wprowadziła uprzednią kontrolę niezależnej komisji TIB (Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden) nad użyciem szczególnych uprawnień, m.in. podsłuchu i włamań do systemów; CTIVD stała się organem rozpatrującym skargi obywateli w sposób wiążący.³

W doradczym referendum 21 marca 2018 r. 49,44% głosujących było przeciw ustawie, 46,53% za. 6 kwietnia 2018 r. rząd zapowiedział jej zaostrzenie, m.in. jak najbardziej celowany przechwyt kablowy, coroczną decyzję o przechowywaniu danych zamiast automatycznych trzech lat i przekazywanie nieocenionych danych partnerom zagranicznym dopiero po ukończeniu oceny danego partnera (wegingsnotitie).⁴

Dekret z 18 kwietnia 2018 r. wprowadził w życie większość przepisów Wiv 2017 z dniem 1 maja 2018 r.⁵

Zadania i nadzór

AIVD podlega ministrowi BZK, który odpowiada za nią przed Tweede Kamer. Bada zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego w kraju i za granicą, m.in. terroryzm, cyberzagrożenia, ekstremizm polityczny, niepożądaną ingerencję obcych państw i proliferację. Niezależna komisja nadzoru (CTIVD) ma wgląd we wszystkie dokumenty i co roku składa sprawozdanie.^1,2