Markus Wolf

Emigracja i wojna

Urodził się 19 stycznia 1923 r. w Hechingen. W 1933 r. wyjechał z rodziną do Szwajcarii, potem do Francji, a w kwietniu 1934 r. do Moskwy.¹

W latach 1942–1943 uczył się w szkole Kominternu w Kusznarienkowie, a w latach 1943–1945 był redaktorem, spikerem i komentatorem rozgłośni „Deutscher Volkssender” w Moskwie.¹

Po wojnie

Od maja 1945 r. pracował w „Berliner Rundfunk”, a w latach 1945–1946 relacjonował proces głównych zbrodniarzy wojennych w Norymberdze. Od października 1949 do sierpnia 1951 r. był pierwszym radcą misji NRD w Moskwie.¹

Szef wywiadu NRD

We wrześniu 1951 r. został zastępcą kierownika działu analiz w służbie wywiadowczej działającej pod szyldem Instytutu Badań Ekonomicznych (IWF). Według Archiwum Federalnego służba ta, nazywana też APN, w 1953 r. stała się Wydziałem Głównym XV, a od 1956 r. nosiła nazwę Zarząd Główny A (HV A).^1,2

Kierował nią do lutego 1986 r., najpierw jako zastępca sekretarza stanu w MSW, potem jako zastępca ministra bezpieczeństwa państwowego. Po odejściu pozostał pracownikiem HV A: opracowywał jej historię i pisał książki.^1,2

HV A zaczynała od dwunastu pracowników, a w 1989 r. liczyła 4778 osób, wliczając oficerów w specjalnym użyciu i etatowych współpracowników nieoficjalnych. Prowadziła wtedy ok. 1550 współpracowników nieoficjalnych w RFN; według szacunków przez 40 lat było nimi łącznie ok. 6 tys. obywateli RFN i mieszkańców Berlina Zachodniego. Nazwa HV A obowiązywała do rozwiązania MfS w czerwcu 1990 r.²

Procesy

W 1993 r. skazano go za zdradę kraju i przekupstwo na sześć lat więzienia; w 1995 r. wyrok uchylono. W 1997 r. w nowym procesie skazano go za pozbawienie wolności, zmuszanie i uszkodzenie ciała na dwa lata w zawieszeniu i 50 tys. marek grzywny.¹

15 maja 1995 r. Federalny Trybunał Konstytucyjny orzekł w sprawach oficerów wywiadu NRD, że prawo międzynarodowe nie wyklucza ścigania szpiegostwa prowadzonego z terytorium państwa, które potem przystąpiło do RFN, ale część skazań naruszała zasadę proporcjonalności; te wyroki uchylił.³

Zmarł 9 listopada 2006 r.¹